Den Haag pakt de verslavende trucs van grote techbedrijven eindelijk hard aan.
Den Haag, maandag, 2 november 2026. Kamerlid Barbara Kathmann dient vandaag een wet in tegen manipulatieve app-functies zoals eindeloos scrollen. De politiek wil onze aandacht beschermen door deze digitale technieken als oneerlijke handelspraktijken direct te verbieden.
Digitale marktplaats aan banden gelegd
Op maandag 2 november 2026 dient Tweede Kamerlid Barbara Kathmann van Progressief Nederland haar initiatiefwetsvoorstel in [1][2][5]. Het voorstel pakt online platforms direct aan [2][5]. Functies zoals ‘infinite scrolling’, het automatisch starten van video’s, pushmeldingen en sturende algoritmes moeten verdwijnen [1][6]. Deze technieken houden gebruikers nu urenlang vast aan het scherm of verleiden hen tot ongewenste impulsaankopen [2][3][5]. De wet beperkt zich niet tot sociale media. Ook datingapps, chatbots, mobiele games en streamingdiensten vallen onder de nieuwe regels [1][2][5]. Kathmann trekt een duidelijke vergelijking met fysieke goederen [2][5]. Een onveilige pop verdwijnt direct uit het winkelschap [2][5]. Digitale marktplaatsen moeten daarom terug naar de tekentafel als het ontwerp schade toebrengt aan de consument [2][5].
De bescherming van onze mentale ruimte
Het voorstel classificeert manipulatief platformontwerp als een oneerlijke handelspraktijk [2][3][5]. Zulke praktijken zijn in de fysieke handel al strikt verboden [2][5]. Volgens Kathmann beschermen de regels zowel volwassenen als kinderen tegen mentale overbelasting en concentratieverlies [1][3]. Gebruikers moeten weer baas worden over hun eigen tijd en aandacht [1][6]. Europarlementariër Kim van Sparrentak benadrukt dat gewone zelfdiscipline tekortschiet tegen de vernuftige mechanismen van techreuzen [1][6]. Verslavende algoritmes schotelen steeds extremere inhoud voor om de kijktijd te maximaliseren [1]. Dat tast volgens haar op de lange termijn zelfs de democratie aan [1].
Nederlandse versnelling van Europese plannen
Kathmann wacht bewust niet op regelgeving vanuit Europa [2][5][7]. De Europese Commissie presenteert naar verwachting in november 2026 de Digital Fairness Act [1][6], met mogelijke onzekerheid over de exacte behandelingsstatus [alert! ‘behandelingsstatus en definitieve planning van de Digital Fairness Act in november 2026 zijn formeel nog in afwachting’]. Het Europees Parlement riep in 2023 via een aangenomen rapport van Van Sparrentak al op tot een algeheel verbod op verslavend appontwerp [1][6]. Kathmann werkt inmiddels samen met wetgevers in Duitsland, Frankrijk, België, Luxemburg, Oostenrijk, Italië en Portugal [2][5][6]. De Nederlandse wet moet als hefboom dienen voor snellere actie in de rest van de Europese Unie [2][5].