De Geïllustreerde Kunstmatige Intelligentie
maandag 19 okt.
economie • maandag 19 oktober 2026

Enschede krijgt definitief een nieuwe chipfabriek van 100 miljoen euro.

Enschede krijgt definitief een nieuwe chipfabriek van 100 miljoen euro.

Enschede, maandag, 19 oktober 2026. New Origin bouwt in Enschede een fabriek voor fotonische chips. De complexe problemen met stroom en water zijn opgelost. De productie op basis van licht start in 2029.

Slimme oplossingen voor stroom en water

Afgelopen zomer hing het project voor de fotonische chipfabriek van New Origin nog aan een zijden draadje [1][7]. Er was simpelweg onvoldoende elektriciteit en industrieel water beschikbaar op het Kennispark in Enschede [1][7]. Samen met netbeheerder Enexis, de gemeente Enschede, de provincie Overijssel, de Universiteit Twente en het waterschap is een creatieve doorbraak bereikt [2][3][4]. Netbeheerder Enexis helpt bij een slimme netwerkoplossing waarbij eigen stroomopwekking gecombineerd wordt met extra capaciteit van de Universiteit Twente [2][7][8]. Voor het benodigde water levert Aqua Twente proceswater uit het Twentekanaal, terwijl Waterschap Vechtstromen gezuiverd afvalwater van de nabijgelegen zuivering als reserve aanbiedt [2][5][7]. Daarmee zijn de grootste hobbels voor de fabriek ter waarde van 100 miljoen euro definitief van tafel [1][6][8].

Economische impact en Europese autonomie

Fotonische chips werken met licht in plaats van stroom [1][7]. Deze technologie is essentieel voor datacenters, snellere telecomnetwerken, kunstmatige intelligentie en medische apparatuur [2][3][7]. Met de komst van de fabriek versterkt Nederland zijn positie in de internationale halfgeleidermarkt [2][7]. De Nederlandse chipsector zag de omzet eerder al groeien van 21,3 miljard euro in 2019 naar 45,6 miljard euro [1]. Dat is een omzetstijging van 114.085% [1]. Door de chipassemblage lokaal onder te brengen bij partner Phix Photonic Assembly blijft waardevolle kennis binnen Europa en neemt de afhankelijkheid van Aziatische producenten af [8]. Voor de consument betekent dit meer technologische autonomie en betrouwbaardere levering van slimme apparaten en AI-diensten [2][7].

Start van de bouw en productie in 2029

CEO Twan Korthorst bevestigde dat het vertrouwen volledig is teruggekeerd nu alle partijen op één lijn zitten [1][2][7]. De bouw op het Kennispark nabij het Grolsch Veste-stadion start in de zomer van 2027 [5][8]. In 2029 moeten de eerste commerciële fotonische chips van de band rollen [5][6][8]. De fabriek start met een initiële capaciteit van 10.000 tot 20.000 wafers per jaar en schaalt later op naar 100.000 wafers jaarlijks [5][8]. Hiermee krijgt Twente een volwaardige industriële faciliteit die de brug slaat tussen wetenschappelijk onderzoek en grootschalige marktproductie [7][8].

Bronnen