Een felle brand verwoest het ruim 160 jaar oude rijksmonument in Stiens volledig.
Stiens, zaterdag, 14 november 2026. Vannacht legde een brand de Slagdijkstermolen uit 1864 volledig in de as. De brandweer zette groot materieel in. De unieke poldermolen stortte desondanks binnen twee uur geheel in.
Vlammenzee aan de Slachtedyk
Het Friese dorp Stiens verloor vannacht een beeldbepalend stuk geschiedenis [1][2]. Om 00.38 uur kwam de eerste alarmmelding binnen over een brand in het rieten dak aan de Slachtedyk [3][4]. Twee minuten later schaalde de meldkamer al op naar een grote brand [2][4]. Hulpdiensten rukten massaal uit met spuitgasten uit Stiens, Sint Annaparochie en Hallum [2][3][4]. Een hoogwerker uit Leeuwarden, een droneteam uit Heerenveen en groot watertransport uit Harlingen schoten te hulp [2][3][4]. Vliegvuur bedreigde een nabijgelegen woning, maar de brandweer hield deze nat ter bescherming [3]. Om 02.35 uur klonk het sein ‘brand meester’ [3]. Helaas bleef van het trotse bouwwerk enkel een smeulende puinhoop over [1][2][5].
Verlies van een poldericoon
De Slagdijkstermolen, in het Fries de Slachdykster Mûne genoemd, bemaalde sinds 1864 trouw een gebied van circa 500 hectare [2][4]. In 1931 nam een motor dit zware werk over [2][4]. De molen verloor in 1935 zelfs zijn kap en wieken [2][4]. Vrijwilligers en liefhebbers bliezen het monument vanaf 2006 nieuw leven in [2][4]. In 2007 verscheen de kap terug en later draaiden ook de wieken weer fier in de Friese wind [2][4]. Deze molen kon niet alleen water wegmalen, maar ook water inlaten [4]. Friesland verliest hiermee een functioneel pronkstuk van 162 jaar oud [2][4].
Wond in het landschap
De exacte oorzaak van de verwoestende vuurzee blijft vooralsnog onbekend [3]. Omwonenden en wandelaars kijken vanochtend naar een lege horizon [2][4]. Het vertrouwde baken langs de Slachtedyk ontbreekt ineens [2][4]. Cultuurhistorisch erfgoed verdwijnt soms binnen een paar uur en komt zelden zomaar terug [2][4][5]. Het toont hoe kwetsbaar onze historische monumenten eigenlijk zijn [2][3][GPT]. Zonder rieten kap en houten wieken voelt het Friese landschap toch een stuk leger aan [2][4].