De rechtse partij AfD shockeert Berlijn en pakt voor het eerst de leiding in de peilingen.
Berlijn, zaterdag, 25 juli 2026. Voor het eerst leidt de rechtse AfD de peilingen in Berlijn met 19 procent. Gevestigde partijen sluiten samenwerking uit, maar de schok is enorm.
een rechtse schokgolf door de hoofdstad
Duitse politici verslikken zich deze week in hun koffie. Uit een peiling van instituut Insa, gepubliceerd op donderdag 23 juli 2026, blijkt dat de rechtse Alternative für Deutschland (AfD) onder leiding van Kristin Brinker voor het eerst de grootste partij van Berlijn is met 19 procent van de stemmen [1][3][4]. De partij stijgt daarmee met 1 procentpunt ten opzichte van de vorige Insa-peiling [5]. De traditionele grootmachten CDU en Die Linke volgen op de voet met elk 18 procent [1][4][5]. De Groenen halen 16 procent, terwijl de SPD van Spitzenkandidat Steffen Krach wegzakt naar een schamele 13 procent [1][3][4]. Voor de liberale FDP en het links-conservatieve BSW is de situatie nog pijnlijker: met beide 4 procent halen zij de kiesdrempel niet eens [2][4][5].
cordon sanitaire houdt de deur op slot
De aanleiding voor deze politieke aardverschuiving ligt deels bij de interne chaos in de stad. De Berlijnse CDU-regeringsburgemeester Kai Wegner trad in januari 2026 af na een stroomstoring [1]. De christendemocraten schuiven nu Stefan Evers naar voren voor de cruciale verkiezingen op 20 september 2026 [1][2][4]. Evers sluit elke samenwerking met de AfD resoluut uit en noemt de partij schadelijk voor het land [3]. Dit zogenaamde cordon sanitaire zorgt ervoor dat de AfD, ondanks de winst, buitenspel blijft staan [1]. SPD-kandidaat Steffen Krach waarschuwt intussen dat de felle polarisatie tussen CDU en Die Linke de hoofdstad kapotmaakt [3]. Voor de Berlijnse kiezer betekent dit vooral dat er na september waarschijnlijk een ingewikkelde driepartijenkoalitie nodig is om de stad te besturen [2].
peilingen vliegen alle kanten op
Toch is het nog te vroeg voor paniek of triomf, want de Berlijnse kiezer is uiterst wispelturig. Een andere peiling van Infratest dimap van 16 juli 2026 liet namelijk een heel ander beeld zien: daarin stond Die Linke onder Elif Eralp nog fier bovenaan met 22 procent en bungelde de AfD op 16 procent [2][4][7]. Het gewogen gemiddelde van de peilingen rond 23 juli 2026 zet Die Linke eveneens op de eerste plaats met 19,8 procent, op de voet gevolgd door de CDU met 18,9 procent en de AfD op de derde plek met 17,7 procent [6]. De peilingen vliegen alle kanten op, maar één ding is zeker: de strijd om het Berlijnse stadhuis op 20 september 2026 wordt ongekend spannend [2][4][6].