Zwitserland opent nu al het geheime dossier over nazi-arts Josef Mengele.
Bern, zaterdag, 12 september 2026. Dit dossier moest tot 2071 geheim blijven. Nu staat het online. Historici zijn boos, want de Zwitserse inlichtingendienst heeft cruciale namen en passages zwartgelakt.
Zwitserland opent geheim archief over de ‘Engel des Doods’
In Zwitserland heeft de nationale inlichtingendienst (NDB) deze week, op woensdag 9 september 2026, onverwacht een geheim dossier over de beruchte nazi-arts Josef Mengele online gezet [4][6]. Dit dossier van 217 pagina’s had eigenlijk tot het einde van het jaar 2071 achter slot en grendel moeten blijven [2][4][6]. Dat is een vervroeging van maar liefst 45 jaar! Waarom is dit belangrijk voor u in Nederland? De gruwelijke experimenten van deze kamparts in Auschwitz troffen ook talloze Nederlandse slachtoffers [GPT]. Dit dossier legt pijnlijk bloot hoe makkelijk oorlogsmisdadigers na de Tweede Wereldoorlog konden ontsnappen, mede doordat overheden destijds wegkeken of traag handelden [2]. Het raakt direct aan onze gedeelde Europese geschiedenis en de zoektocht naar rechtvaardigheid.
Spionage en de zwarte stift van de bureaucraat
Wat staat er in die Zwitserse papieren? Het dossier bevat aanwijzingen over Mengeles vluchtroutes naar Ierland, Argentinië en Chili [4][5]. Meest opvallend is dat een Israëlische spion zich in 1964 vermomde als student om Mengele in Zwitserland op te sporen [4][5]. Maar wie de sappige details wil lezen, stuit op een muur van zwarte inkt [3][4]. De inlichtingendienst heeft namelijk talloze namen en passages zwartgelakt om de privacy van medewerkers en bronnen te beschermen [3][4][6]. Zwitsers historicus Gérard Wettstein is woedend en noemt het censuur [6]. Door deze ingreep blijft het bijvoorbeeld onduidelijk of Mengele in 1961 echt ongestoord in het Zwitserse Kloten kon verblijven en of de lokale politie hem toen stiekem beschermde [4].
De strijd om de volledige waarheid duurt voort
Mengele zelf verdronk al in 1979 in Brazilië en ontsnapte zo aan zijn straf [2][3][5]. Toch is de strijd om zijn erfenis nog niet gestreden. Historicus Wettstein dwong deze vroegtijdige publicatie af via de rechter, maar neemt geen genoegen met een half zwartgemaakt dossier [3][4]. Hij heeft tot 9 oktober 2026 de tijd om beroep aan te tekenen bij de rechter voor volledige, ongecensureerde inzage [6]. Voor de Nederlandse lezer laat dit dossier zien dat de geschiedenis nooit helemaal voltooid is [GPT]. Zelfs decennia na de oorlog vechten historici nog altijd tegen overheden die de waarheid liever achter slot en grendel houden [2].