De Geïllustreerde Kunstmatige Intelligentie
zaterdag 21 nov.
binnenland • zaterdag 21 november 2026

Gemeenten kraken onder torenhoge jeugdzorgkosten terwijl het aantal zorgaanvragen juist daalt.

Gemeenten kraken onder torenhoge jeugdzorgkosten terwijl het aantal zorgaanvragen juist daalt.

Nijmegen, zaterdag, 21 november 2026. Hoewel het aantal jongeren in de jeugdzorg daalt, blijven de kosten torenhoog. Slechts acht procent van de jongeren woont niet thuis, maar slokt ruim een kwart van het totale budget op.

Lokale begrotingen onder zware druk in Gelderland, Utrecht en Brabant

In gemeenten als Nijmegen, Utrechtse Heuvelrug en Steenbergen voelen bestuurders de financiële pijn direct in de gemeentekas [1][2][3]. Nijmegen gaf vorig jaar minstens 92,4 miljoen euro uit aan jeugdzorg, terwijl de begroting op 78 miljoen euro stond [3]. Dat betekende een overschrijding van 14.4 miljoen euro [3]. In Utrechtse Heuvelrug liepen de uitgaven in 2025 op naar minstens 20,7 miljoen euro tegenover een begroot bedrag van 17,5 miljoen euro [1]. Dat scheelde 3.2 miljoen euro [1]. Steenbergen betaalde vorig jaar minstens 8,6 miljoen euro aan zorg [2]. Voor gewone burgers betekent dit minder geld voor lokale wegen of bibliotheken [GPT]. Voor 2026 begroot Nijmegen 85,5 miljoen euro en Utrechtse Heuvelrug 20,9 miljoen euro [1][3]. Steenbergen raamt voor 2026 een bedrag van 7,3 miljoen euro [2].

Minder cliënten maar stijgende kosten per traject

Opvallend genoeg daalt het totale aantal zorgtrajecten in het land [1][2][3]. In de eerste helft van 2026 ontvingen 392.000 jongeren jeugdhulp, een daling van 5 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2025 [1][2][3]. Nijmegen telde 4150 jongeren in de zorg (9 procent van alle jongeren tot 23 jaar) [3]. Utrechtse Heuvelrug telde 1325 jongeren (11 procent) en Steenbergen 585 jongeren (eveneens 11 procent) [1][2]. Landelijk ging het om bijna 9 procent van de jeugd [1][2]. Het Nederlands Jeugdinstituut wijst op strengere toegangseisen, snellere hulp op scholen en tekorten aan pleegplekken [1][2][3]. Minder instroom levert gemeenten echter geen lagere rekening op [1][2][3][6].

Dure crisiszorg vreet het budget op

De echte boosdoener schuilt in de zware hulp buiten het eigen huis [1][2][3]. Slechts 8 procent van de jeugdzorgjongeren woont in een pleeggezin of instelling, maar die groep slokte vorig jaar 26 procent van het totale gemeentelijke budget op [1][2][3]. Het aantal reguliere trajecten zonder crisis zakte in de eerste helft van 2026 van 7100 naar circa 5200 [1][2][3]. Tegelijkertijd begon 24 procent van de nieuwe uithuisplaatsingen juist met een acute crisis, tegenover 18 procent een jaar eerder [1][2][3]. Gemeenten kloppen via de VNG aan bij het Rijk voor extra compensatie om niet kopje-onder te gaan [6].

Bronnen