Europa maakt van het geplande PFAS-verbod een gatenkaas.
Brussel, zaterdag, 19 september 2026. De Europese Unie wilde PFAS verbieden. Door lobbywerk steeg het aantal uitzonderingen van vier naar 85. De overgangstermijn is bovendien opgerekt van drie naar twaalf jaar.
De lobby wint, de wetgeving verwatert
De Europese droom van een PFAS-vrij milieu wankelt flink door stevig lobbywerk van de chemische industrie [1]. Oorspronkelijk stelden Nederland, Denemarken, Zweden, Duitsland en Noorwegen een verbod voor met slechts vier uitzonderingen [1]. Vandaag de dag is dat aantal opgelopen naar maar liefst 85 uitzonderingen [1]. Dat is een stijging van maar liefst 2025 procent. Ook de overgangstermijn is opgerekt van drie naar twaalf jaar [1]. Het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) adviseerde in maart 2026 weliswaar tot een verbod, maar opende de deur voor uitzonderingen wanneer een verbod te veel negatieve effecten heeft [1]. Volgens emeritus hoogleraar toxicologie Jacob de Boer is de lobby simpelweg te sterk [1]. Ondertussen draaien de PFAS-fabrieken op volle toeren door [1].
Gevolgen voor uw glas kraanwater
Wat betekent dit aan de keukentafel? De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) waarschuwde op 11 september 2026 dat de PFAS-concentratie in diep grondwater binnen twintig jaar de RIVM-norm overschrijdt [1]. Drinkwaterbedrijven halen zestig procent van ons drinkwater uit de grond [2]. Zuiveren is technisch complex en maakt uw waterrekening onnodig duurder [2]. Het RIVM stelt dat het kraanwater nu nog veilig is, maar de totale inname van deze ‘forever chemicals’ moet absoluut omlaag [2]. In de Tweede Kamer proberen Kamerleden zoals Zalinyan via moties nog te redden wat er te redden valt, bijvoorbeeld met voorstellen voor een PFAS-verbod op kleding en een lozingsverbod voor Chemours [3]. Maar zolang de Europese bron openblijft, dweilen we met de kraan open.
Geduld is een schone, maar vervuilde zaak
Wanneer verandert er echt iets? ECHA verwacht tegen het eind van 2026 het definitieve advies van haar commissie SEAC aan te nemen [1][4]. De Europese Commissie presenteert haar conceptvoorstel op zijn vroegst in 2027 [4]. Pas in 2028 of 2029 treedt het Europese verbod daadwerkelijk in werking [4]. In Nederland hoopt het kabinet in 2027 met nieuwe Europese afspraken over drinkwaternormen aan de slag te gaan [2]. Maar wees voorbereid: PFAS-stoffen breken niet af en blijven na een verbod nog gerust 50 tot 100 jaar in ons milieu rondspoken [1]. Het verbod dat alles moest oplossen, lijkt zo vooral een papieren tijger te worden.