Het alfabet hakt straks de knoop door als ouders twijfelen over de achternaam van hun baby.
Den Haag, zaterdag, 7 november 2026. Ruziënde ouders opgelet: vanaf heden dreigt het alfabet. Het kabinet schrapt de automatische vaderachternaam. Wie geen keuze maakt, zadelt het kind op met beide achternamen op alfabetische volgorde.
Einde aan de automatische vadernaam
Nu krijgt de baby van een getrouwd stel bij onenigheid nog automatisch de achternaam van de vader [1][2][3]. Bij ongehuwde stellen geldt de naam van de moeder als vangnet [1][2][3]. Dat verandert binnenkort. Het kabinet presenteerde op vrijdag 6 november 2026 een nieuw wetsvoorstel [3]. Het plan vloeit voort uit een aangenomen motie van regeringspartijen PRO en D66 [1][2]. De nieuwe zogeheten vangnetnorm werkt sekseneutraal: wie geen keuze doorgeeft, geeft het kind automatisch beide achternamen [1][2][3]. Het alfabet bepaalt de volgorde [1][2][3]. Heet de vader Jansen en de moeder Bakker? Dan begint het kind simpelweg als Bakker Jansen [1][3][GPT]. De regels gaan gelden in Europees Nederland én op Bonaire, Sint-Eustatius en Saba [3].
Minder bureaucratie aan de balie
De gang naar het gemeentehuis wordt meteen een stuk vlotter [3][4]. Ouders hoeven straks niet meer verplicht samen aan het loket te verschijnen om de achternaam door te geven [3][4]. Eén ouder kan de aangifte doen met een schriftelijk toestemmingsformulier van de partner [3]. Dat scheelt weer oppas regelen [GPT]. Ouders krijgen bovendien een heel jaar respijt na de geboorte om alsnog samen van gedachten te veranderen [1][2][3][4]. PRO-Kamerlid Songül Mutluer noemt de plannen een belangrijke overwinning voor vrouwen en gelijkwaardigheid [2]. Zij benadrukt dat de wet een einde maakt aan situaties waarin een achternaam dient als machtsmiddel [2].
Uitzondering bij de rechter en consultatie
Bij ernstige conflicten of een nare vechtscheiding hoeft het kind niet klem te zitten tussen twee namen [2][3]. De rechter krijgt de bevoegdheid om af te wijken van de alfabetische dubbele naam als het kindbelang daartoe dwingt [2][3]. Denk aan situaties waarin sprake is van huiselijk geweld of dwingende controle door de vader [2][3]. Burgers en instanties kunnen het wetsvoorstel tot en met 10 januari 2027 online becommentariëren via een internetconsultatie [3][4]. Daarna buigt de Raad van State zich over het plan, waarna de Tweede Kamer definitief stemt [3].