Gezellige houtrook bedreigt stilletjes onze gezondheid.
Den Haag, zaterdag, 31 oktober 2026. Houtkachels gaan weer massaal aan. Zes op de tien Nederlanders koppelen houtrook direct aan gezelligheid. Toch veroorzaakt het fijnstof niet alleen ernstige longproblemen, maar schaadt het ook ons hart.
Campagne start vanuit Flevoland en Utrecht
In heel Nederland, van Zeewolde in Flevoland tot de regio Utrecht, luiden instanties deze week de noodklok [2][3]. Kenniscentrum Duurzaam Leven begon op woensdag 28 oktober 2026 de vernieuwde campagne ‘Eerlijk over houtstook’ [2][3]. Zij werken hierin nauw samen met het Longfonds en GGD-organisaties [1][2]. De timing is niet toevallig: buiten daalt het kwik en huishoudens steken direct de haard aan [1][5]. Veel Nederlanders associëren die geur met een knusse herfstavond [1][2]. Maar schijn bedriegt enorm. Slechts 10 procent denkt bij houtrook spontaan aan gezondheidsrisico’s [1][2][3]. Landelijk veroorzaakt houtstook maar liefst 25 procent van alle fijnstofuitstoot, en in Overijssel loopt dit op tot 31 procent [5].
Verborgen schade voor hart en longen
Houtrook bevat roet, kankerverwekkende stoffen en schadelijk fijnstof dat diep doordringt in de longen [6]. Driekwart van de bevolking weet dat stoken leidt tot benauwdheid en hoesten [1][2][3]. Longfonds-directeur Károly Illy benadrukt dat patiënten met astma of COPD hierdoor zelfs in het ziekenhuis belanden [1][2][3][6]. Baby’s, jonge kinderen en ouderen lopen extra gevaar [5][6]. Weinig mensen weten dat het fijnstof ook het hart en de bloedvaten zwaar belast [2][3][5]. Slechts 25 procent van de Nederlanders kent deze gevaren voor hart en vaten, terwijl 28 procent aangeeft het simpelweg niet te weten [2][3]. Stokers schatten het gevaar met 20 procent opvallend laag in, tegenover 52 procent van de niet-stokers [2][3].
Burenruzies en schoner stoken
De kachel aansteken raakt direct uw straat [1][2]. Tijdens het stookseizoen 2025-2026 ervoer 39 procent van de Nederlanders overlast door de rook van anderen [2][3]. Toch praat 69 procent van de gehinderden nooit met de stoker [1][2][3]. Gemeenten zoeken naar oplossingen: Zeewolde opent een speciaal meldpunt en Ridderkerk plaatste op woensdag 28 oktober 2026 stookstoplichten [3][7]. Wie toch wil verwarmen, moet droog hout stoken met een vochtgehalte onder 20 procent [5]. Gebruik daarnaast de Zwitserse aansteekmethode door de houtstapel van bovenaf aan te steken [5]. Donkere rook daalt immers direct neer op de stoep en slaat hard op de longen van de buurt [5].