Brussel bouwt een eigen reusachtig taalmodel om techreuzen te beconcurreren.
Brussel, zondag, 15 november 2026. Europa ontwikkelt een eigen open AI-model met bijna duizend miljard parameters. Supercomputer JUPITER test het systeem. Zo wil de Europese Unie digitaal onafhankelijk worden van Amerika en China.
Duitse rekenkracht tilt Europees taalmodel van de grond
In Duitsland draait de supercomputer JUPITER in Jülich op volle toeren voor een ambitieus project [1]. Het Italiaanse techbedrijf Domyn deelde op 12 november 2026 de eerste technische details van het Europese taalmodel EUROPA [1]. De Europese Commissie zette hiervoor op 13 februari 2026 de Frontier AI Grand Challenge op poten en wees Domyn en twee Duitse Fraunhofer-instituten op 19 juni 2026 aan als winnaars [1]. Met 951,9 miljard parameters overtreft het model ruimschoots de eerdere Brusselse minimumeis van 400 miljard parameters [1]. Rekenmeesters zien een fors verschil van 551.9 miljard parameters boven die ondergrens. Het model gebruikt een zogeheten ‘mixture of experts’-architectuur met 384 subnetwerken [1]. Per leesteken activeren de servers telkens 8 subnetwerken, goed voor 32,8 miljard actieve parameters [1][2]. De rekenreus gebruikt hiervoor geavanceerde NVIDIA GH200-chips [2]. Domyn benadrukt nuchter dat deze succesvolle tests nog niet betekenen dat de complete training al klaar is [1].
Wat de Nederlandse burger en ondernemer hieraan heeft
Waarom maakt dit uit aan de keukentafel in Utrecht of Eindhoven? Wie nu ChatGPT of Chinese alternatieven raadpleegt, stuurt privégegevens over de oceaan en betaalt buitenlandse techreuzen [GPT]. EUROPA ondersteunt straks alle 24 officiële talen van de Europese Unie, inclusief vlekkeloos Nederlands [2]. Lokale ziekenhuizen, scholen en mkb-bedrijven bouwen dankzij de open opzet veilige software zonder pottenkijkers [1][2][GPT]. De Europese Commissie wil digitale afhankelijkheid beteugelen [1]. Eurocommissaris Henna Virkkunen stelt resoluut dat Europa op eigen voorwaarden kan vooroplopen in geavanceerde kunstmatige intelligentie [1]. Naast EUROPA draaien er meerdere initiatieven [1]. Zo lanceerde Europa het project OpenEuroLLM met een budget van 37,4 miljoen euro [1]. Domyn bracht op 20 oktober 2026 zelf al Domyn Edge uit, een handzaam model van 4 miljard parameters getraind op 13 biljoen tokens onder een vrije Apache 2.0-licentie [1].
Openheid als troefkaart tegen de gevestigde orde
Domyn belooft bij de lancering alle modelgewichten en trainingsmethoden openbaar te delen [1]. Een publicatie uit juni 2026 mikte op een uitrol binnen het jaar 2026, al blijft die precieze einddatum op deze zondag 15 november 2026 nog onbevestigd [alert! ‘precieze definitieve releasedatum van EUROPA binnen 2026 is vooralsnog onbekend’][1]. Het techbedrijf deelt nieuwe tussenrapporten zodra de officiële eenjarige EuroHPC-trainingsronde verder vordert [1]. Een technisch rapport over het kleinere Domyn Edge volgt later in november 2026 [alert! ’exacte publicatiedatum van het Domyn Edge rapport in november 2026 ontbreekt’][1]. De Europese Unie gokt met deze open opzet op transparantie [1][2]. Wie weet geeft Europa Silicon Valley binnenkort wel het nakijken [GPT].