Met tweehonderd zakenlui op zak bouwt Marco Rubio aan nieuwe invloed in Centraal-Azië.
Samarkand, zondag, 18 oktober 2026. Minister Marco Rubio is op 18 oktober 2026 in Oezbekistan geland met ruim tweehonderd zakenlieden. De VS zetten vol in op grondstoffen en handel, zonder belerend gedoe over mensenrechten.
Zakendoen in Samarkand
In Oezbekistan is de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio op zondag 18 oktober 2026 geland voor de C5+1-top [1][3]. Hij komt niet alleen. Een delegatie van ruim 200 Amerikaanse topmannen van onder meer Boeing en Citibank reist met hem mee [1][2]. De inzet is klip-en-klaar: handel drijven en belangrijke grondstoffen veiligstellen [1][3]. Voor u in Nederland is dit zakelijke offensief relevanter dan het lijkt. Centraal-Azië zit namelijk boordevol uranium, gas en kritieke mineralen [1]. Als de Amerikanen of Chinezen deze grondstoffen opmaken, merkt de Nederlandse consument dat direct in de supply chain van chips, accu’s en de energietransitie [1][3][GPT]. Bovendien pompt de Europese Unie sinds april 2025 zelf ook al € 12 miljard via het Global Gateway-plan in de regio om de eigen positie te beschermen [1].
Geen preken, wel miljarden
De C5+1-formule verbindt Washington met Oezbekistan, Kazachstan, Kirgizië, Tadzjikistan en Turkmenistan [1]. Moraliserende praatjes over democratie of mensenrechten laat de VS ditmaal thuis [3]. Het is puur zakendoen [3]. Dat werkt, want tijdens een eerdere top in november 2025 leverde deze aanpak al voor meer dan $ 25 miljard (circa € 22 miljard) aan commerciële deals op in de luchtvaart, spoorwegen en mijnbouw [1]. Kazachstan en Oezbekistan waren in 2025 samen al goed voor miljarden aan bilaterale handel met de Amerikanen [1]. Washington zoekt hiermee bewust een tegenwicht voor de grote invloed van Rusland en China in de regio [3].
Strakke schema’s en afgezette wegen
In Samarkand geldt van 18 tot 22 oktober 2026 een streng veiligheidsregime met tijdelijke verkeersbeperkingen [1]. Op maandag 19 oktober 2026 voege Rubio zich bij zijn Oezbeekse collega Bakhtiyor Saidov en de andere ministers voor strategisch overleg [1]. Ook de Oezbeekse president Shavkat Mirziyoyev schuift aan bij de bijeenkomst van de Business Council [1]. Na dit bliksembezoek reist Rubio door naar India voor verdere energie- en handelsgesprekken [1]. De wereldwijde strijd om strategische grondstoffen is hiermee officieel in een hogere versnelling geraakt [1][3].