Het Vera C. Rubin Observatorium vindt een reusachtige kandidaat-dwergplaneet voorbij Pluto.
La Serena, zondag, 1 november 2026. Wetenschappers ontdekten eind oktober 2026 de mogelijke dwergplaneet 2026 ED138. Het hemellichaam is bijna 1.000 kilometer breed. Zelfs op oude fotoplaten uit 1937 vonden astronomen het object al terug.
spectaculaire vondst in chili
In Chili speuren telescopen naar de diepe geheimen van het heelal [GPT]. Astronomen Matthew Holman en Mario Jurić ontdekten daar via het Vera C. Rubin Observatorium het hemellichaam 2026 ED138 [3][4][5]. Het Minor Planet Center en het observatorium maakten het nieuws op 27 oktober 2026 bekend [3][4]. De ontdekking zette de astronomen even op het verkeerde been. Holman dacht eerst aan een rekenfout door de zeldzame omvang van de vondst [2][4][7]. Het object heeft een geschatte doorsnede tussen 600 en 1.500 kilometer [4][7]. Daarmee is het de grootste vondst in zijn soort in circa 20 jaar [4]. Voor Nederlandse liefhebbers en scholieren verandert het beeld van onze kosmische achtertuin direct [GPT]. Als officiële instanties de status bekrachtigen, telt ons zonnestelsel straks zes erkende dwergplaneten naast bekende namen zoals Pluto en Ceres [5][7].
een ijskoude buur voorbij pluto
De kandidaat-dwergplaneet draait op een forse afstand van gemiddeld circa 46 astronomische eenheden rond de zon [3][4]. Ter vergelijking: Pluto staat op ongeveer 40 astronomische eenheden [4]. Het object heeft een omlooptijd van afgerond 283 jaar [3]. De temperatuur schommelt er rond een kille 42 tot 46 Kelvin [3]. Dat betekent minstens tweehonderd graden onder nul voor wie er een thermometer in de grond zou steken [GPT]. Het oppervlak oogt opvallend roodachtig [3]. Volgens onderzoeker Jurić wijst die rode tint op organisch materiaal dat het bevroren oppervlak donker kleurt [3]. Eerdere zoektochten misten de planeet omdat hij door het drukke licht van de Melkweg trok [7].
stoffige archieven en toekomstige telescopen
Onderzoekers speurden na de vondst direct in historische archieven [4][7]. Ze vonden vroege opnames terug tot 30 december 1937 van het Boyden Observatory [3]. Die oude platen leveren een waarnemingsboog van 88,53 jaar op [3]. Ook amateuronderzoekers hielpen mee met archiefbeelden uit 1954 [3][4]. Nederlandse sterrenkundigen en studenten profiteren direct van dit soort openbare data voor eigen onderzoek aan universiteiten [GPT]. Komende jaren richten astronomen geavanceerde instrumenten zoals de James Webb-ruimtetelescoop op 2026 ED138 [3]. Daarmee meten ze de exacte massa, mogelijke manen en precieze samenstelling [3]. De schoolboeken in Nederland kunnen binnenkort opnieuw worden aangepast [GPT].