De Duitse stad Heidenau verbiedt nieuwe struikelstenen op straat.
Heidenau, zondag, 27 september 2026. De gemeenteraad van Heidenau verbiedt nieuwe gedenkstenen in de openbare ruimte. Critici zijn woedend omdat de politiek nazi-slachtoffers zo opnieuw onzichtbaar maakt door herdenken naar het kerkhof te verbannen.
Duitse herdenking onder vuur
Duitsland is in diepe rep en roer [1]. De gemeenteraad van het Saksische stadje Heidenau besloot op donderdagavond 24 september 2026 om nieuwe struikelstenen (Stolpersteine) in de openbare ruimte te verbieden [2][3]. Met een meerderheid van 65 procent – dertien stemmen voor, zes tegen en één onthouding – stemde de raad voor een gezamenlijk voorstel van de CDU, de extreemrechtse AfD en een burgerinitiatief [1][2][3]. Waarom is dit belangrijk voor u in Nederland? Ook in de Nederlandse straten liggen inmiddels duizenden van deze glimmende messing steentjes voor de deuren van weggevoerde nazi-slachtoffers [GPT]. Dit Duitse besluit raakt direct aan de discussie over hoe wij in heel Europa de geschiedenis levend houden: confronterend op de stoep voor uw eigen deur, of netjes weggestopt uit het straatbeeld [1][2][4].
Verbannen naar het kerkhof
De indieners van het verbod vinden de struikelstenen in het trottoir respectloos [3]. Mensen lopen er immers overheen en er valt vuil of sneeuw op de namen [3][4]. Zij willen herdenkingen daarom verplaatsen naar de lokale begraafplaats Nordfriedhof [1][2][3]. Een absurde redenering, vindt de Duitse federale minister van Onderwijs Karin Prien (CDU), die het verbod een absoluut schandaal noemt [1][4]. Volgens haar schuif je de herinnering zo af naar een begraafplaats en maak je Joodse slachtoffers opnieuw onzichtbaar [1][4][5]. Ook kunstenaar Gunter Demnig, die het herdenkingsproject in 1992 in Keulen startte en inmiddels meer dan 100.000 stenen in Europa legde, reageert bitter op de samenwerking van zijn eigen partij met de AfD [2][3][5]. Hij grapt dat de raadsleden dan ook de Sint-Pietersbasiliek nooit meer mogen betreden, omdat je daar ook over graven loopt [6].
Onzichtbare geschiedenis
Tobias Glittenberg, nabestaande van een nazi-slachtoffer, waarschuwt dat het verbannen van de stenen naar de stadsrand pijnlijk veel lijkt op de isolatie van de slachtoffers tijdens het nazi-regime [6]. De vijf struikelstenen die al in Heidenau liggen, mogen voorlopig blijven liggen [3]. Twaalf nieuwe stenen voor zeven Joodse families zijn nu echter resoluut geweigerd [5]. Terwijl critici vrezen dat de geschiedenis zo uit het dagelijks leven verdwijnt [3], laat dit Duitse conflict zien hoe kwetsbaar de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog op onze eigen straten kan zijn [GPT].