Computers voeren het politieke debat in Den Haag.
Den Haag, zondag, 8 november 2026. Ministers van het kabinet-Jetten tekenden 76 Kamerstukken die deels met AI zijn geschreven. Ambtenaren gebruikten zelfs stiekem de gratis versie van ChatGPT voor officiële antwoorden.
chatbots schrijven mee aan het beleid
Het Haagse debat draait om mensenwerk, althans dat dachten we [GPT]. Uit onderzoek van de Volkskrant van zaterdag 7 november 2026 blijkt iets heel anders [1][2]. Bewindslieden uit het kabinet van premier Rob Jetten zetten handtekeningen onder 76 officiële stukken die deels of volledig uit een computer rolden [1][2][6]. De krant onderzocht tussen 23 februari 2026 en 24 oktober 2026 in totaal 3.597 documenten [2][4][6]. Dat levert een opmerkelijk percentage op van 2.113 procent aan AI-brieven [2][6]. Rijksambtenaren van onderwijs (OCW) en volksgezondheid (VWS) typten vrolijk mee via de gratis versie van ChatGPT [2][4][6]. Saillant detail: de Rijksoverheid verbiedt zulke commerciële modellen zelf uit angst voor datalekken naar Amerikaanse servers [2][4]. Twee Kamerbrieven bleken zelfs van A tot Z gegenereerd door software [4][6]. Ambtenaren bewaarden prompts niet, waardoor niemand meer precies weet wie wat bedacht [6].
van laadpalen tot verpleeghuiszorg
De voorbeelden zijn tastbaar en pijnlijk concreet. Op 6 februari 2026 lazen Kamerleden Derk Boswijk (CDA), Jantine Zwinkels (CDA) en Jan Paternotte (D66) over risico’s rond Chinese laadpalen bij overheidsgebouwen [4]. Vervolgens stelden zij met behulp van AI schriftelijke vragen op [4]. Staatssecretaris Eric van der Burg (VVD) liet zijn antwoorden doodleuk door een chatbot formuleren [2][4]. Zo praten computers in feite met computers over nationale veiligheid [2][4]. Ook burgers merken de gevolgen direct in hun brievenbus [4]. Op 3 juni 2026 ontving Jan Bruin een brief van minister van Langdurige Zorg Mirjam Sterk over misstanden rond het overlijden van zijn vader [4]. De tekst van 451 woorden bleek volledig gemaakt met gratis AI-software [4]. Een kille robottekst verving oprechte overheidsaandacht [4]. ‘Computer says no’, verzuchtte Bruin ontgoocheld [4].
wat dit betekent voor de burger
Een overheid die regels oplegt aan burgers moet ze zelf natuurlijk ook naleven [2][4]. Als staatssecretaris Van der Burg de komende jaren 25 duizend ambtenarenbanen schrapt en taken overdraagt aan algoritmes, raakt dat de kern van onze democratie [4]. Wie controleert immers nog wie [4]? Hoogleraar staatsrecht Wim Voermans spreekt van politieke desinteresse en een serieuze kras op het vertrouwen [4]. Ondertussen meldde de NCTV op vrijdag 6 november 2026 dat landen als Rusland en China kunstmatige intelligentie inzetten voor digitale aanvallen op Nederlandse doelwitten [1]. Juist daarom eisen Kamerleden nu opheldering over de digitale chaos op de ministeries [2][4]. Als burger mag u verwachten dat gekozen bestuurders zelf nadenken over wetgeving en zorgdossiers [4]. De politieke verantwoordelijkheid verdwijnt immers achter een anoniem scherm [4].