De Zwitserse kiezer kiest voor flexibiliteit en wijst strenge neutraliteit resoluut af.
Bern, zondag, 27 september 2026. Ruim zeventig procent van de Zwitsers stemde tegen absolute neutraliteit. Opvallend: zelfs openlijke Russische steun voor het plan kon de kiezers niet overtuigen om sancties op te geven.
Zwitserland stemt tegen isolement
In Zwitserland hebben de kiezers vandaag, op zondag 27 september 2026, met een ruime meerderheid van 68,9 procent het omstreden neutraliteitsinitiatief weggestemd [1]. Dit besluit is direct relevant voor de lezer in Nederland [GPT]. Als de Zwitsers namelijk ‘ja’ hadden gestemd, mocht hun regering niet meer meedoen met Europese sancties, zoals de strafmaatregelen tegen Rusland [1][2]. Voor Nederland en de rest van de Europese Unie zou dat een flinke streep door de rekening zijn geweest in de gezamenlijke economische vuist tegen internationale agressie [GPT]. Nu behoudt de Zwitserse overheid de nodige flexibiliteit om samen met haar Europese partners op te treden [3][5].
Het mislukte miljoenenplan van rechts-populistisch Zwitserland
Het voorstel wilde een ‘blijvende en gewapende neutraliteit’ bikkelhard in de grondwet verankeren [3][6]. Samenwerken met defensiebondgenootschappen zoals de NAVO of het opleggen van economische sancties zonder expliciet VN-mandaat zou dan verboden zijn [2][3]. De drijvende kracht achter dit plan was de 85-jarige miljardair Christoph Blocher en zijn rechts-populistische achterban [2][5]. Zij vonden dat Zwitserland door de sancties tegen Rusland zijn neutraliteit had verkwanseld [2][5]. Zelfs het Kremlin bemoeide zich ermee en sprak openlijk steun uit voor het strengere neutraliteitsplan [1][5]. Die Russische inmenging schoot veel Zwitserse kiezers echter in het verkeerde keelgat [3].
Opluchting voor de Europese veiligheid
De opluchting in Bern én de rest van Europa is na de uitslag bijzonder groot [1][4]. Zonder deze flexibiliteit zou de Zwitserse defensie vleugellam worden; het land is voor zijn luchtverdediging immers afhankelijk van gezamenlijke trainingen met NAVO-bondgenoten [2][5]. Critici vreesden bovendien dat Zwitserland door een ja-stem een veilige haven voor het geld van dubieuze dictators zou blijven [5]. Met deze duidelijke ’nee’ kiest de Zwitserse burger voor actieve solidariteit en internationale veiligheid in plaats van wegkijken bij conflicten [4].