Grote techbedrijven en farmaceuten verdelen stiekem miljarden uit de Nederlandse innovatiebox.
Amsterdam, zondag, 16 augustus 2026. Slechts tien multinationals verdelen bijna de hele subsidiepot van drie miljard euro. Farmaceut MSD spant de kroon met 922 miljoen euro belastingkorting. Het ministerie zweeg, maar jaarverslagen verklappen alles.
Miljoenenregeling voor de happy few
De overheid houdt de lippen stijf op elkaar, maar de cijfers liegen niet [1][3]. Grote spelers zoals betaalreus Adyen, farmaceut Organon en informatieleverancier Wolters Kluwer pakken tientallen miljoenen euro’s aan korting via de innovatiebox [1][2]. Vorig jaar sleepte Organon maar liefst 71 miljoen euro binnen, kreeg Adyen 41 miljoen euro cadeau en hield Wolters Kluwer 27 miljoen euro extra in de zak [1]. Dat belastingvoordeel komt rechtstreeks uit een pot die bedoeld is om Nederlandse innovatie te stimuleren [1][2]. In de praktijk vullen vooral de allergrootste multinationals hiermee hun zakken [1][3].
Budget ruimschoots overschreden
Het ministerie van Financiën kon of wilde de top tien van ontvangers niet delen [1][3][4]. Gelukkig spitten journalisten de jaarverslagen door [1][2]. Wat blijkt? De tien grootste profiteurs streken vorig jaar gezamenlijk 2,95 miljard euro op [1]. Dat is 0.05 miljard euro meer dan het totale budget van 2,9 miljard euro dat de overheid voor de hele regeling had gereserveerd [1]. De absolute grootverdieners zijn ASML, Booking en MSD [1][3]. Zij zijn samen goed voor maar liefst 91% van de totale korting van bijna 3 miljard euro [3]. De Amerikaanse farmaceut MSD spande de kroon en kreeg vorig jaar een belastingkorting van 922 miljoen euro [1].
Feestje voor de multinationals
Is dit erg voor de Nederlandse schatkist? Staatssecretaris Eelco Eerenberg vindt van niet [1]. Hij stelt dat deze kortingen juist bewijzen dat innovatieve reuzen hier belangrijke economische activiteiten uitvoeren [1]. Bovendien groeide de totale opbrengst van de winstbelasting van 13 miljard euro in 2010 naar 50 miljard euro in 2025 [1]. Toch blijft er een zure nasmaak hangen [1][3]. Terwijl de gewone consument en het mkb netjes de hoofdprijs betalen, verdelen een paar miljardenbedrijven bijna de hele subsidiepot [1][3]. Het is een prachtig fiscaal feestje, maar u en ik staan niet op de gastenlijst [GPT].