Rusland sluit de deuren van al zijn gevangenissen definitief voor Europese inspecteurs.

Straatsburg, zondag, 1 november 2026. Vanaf vandaag stopt elk onafhankelijk toezicht op Russische cellencomplexen. Moskou verscheurt het Europese anti-folterverdrag. Inspecteurs vrezen direct voor het lot van talloze weerloze gevangenen.
Geen pottenkijkers meer in rusland
In Rusland gaan de gevangenisdeuren vandaag definitief op slot voor buitenstaanders [1]. Het land stapt op deze zondag 1 november 2026 officieel uit het Europese verdrag tegen foltering [1]. De Russische autoriteiten meldden die opzegging al op 30 oktober 2025 bij de Raad van Europa [1]. Volgens artikel 22 van het verdrag duurt de afhandeling precies een jaar [1]. Het anti-foltercomité (CPT) bezocht tussen 1998 en 2021 ruim 450 Russische detentieplekken tijdens 30 missies [1]. Rusland hield die rapporten steevast geheim; slechts 4 rapporten mochten openbaar worden gemaakt [1]. Dat raakt ons in Nederland directer dan je denkt [GPT]. Wie als Nederlandse reiziger, journalist of zakenpartner vastloopt in het Russische rechtssysteem, kan niet meer rekenen op onafhankelijke Europese inspecteurs [1][GPT]. CPT-voorzitter Alan Mitchell bevestigt dat er geen enkel onafhankelijk toezicht overblijft in Russische cellen [1].
Oorlog en totale radiostilte
De verhoudingen stonden al jaren op scherp [GPT]. Sinds de grootschalige Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 regent het verhalen over mishandeling en foltering door Russische beambten [1]. Dat gebeurt zowel binnen Rusland als in bezette Oekraïense gebieden [1]. Onafhankelijk onderzoek bleek onmogelijk; Moskou weigerde CPT-inspecteurs gewoon de toegang [1]. Oekraïne doet het tegenovergestelde en laat inspecteurs onaangekondigd binnen [1]. Voor de Nederlandse burger betekent dit een grimmige realiteit [GPT]. Reizen naar Rusland brengt enorme juridische risico’s met zich mee, want buitenlandse gedetineerden verdwijnen nu zonder enige controle in een zwart gat [1][GPT]. De overgebleven 46 lidstaten van de Raad van Europa, waaronder Nederland, blijven het toezicht wel steunen [1][GPT]. In Rusland regeert vanaf vandaag echter het duister achter de tralies [1].