Koning Willem-Alexander viert morgen op Sint-Eustatius een historisch kanonschot met een wrange nasmaak.
Oranjestad, zondag, 15 november 2026. Koning Willem-Alexander herdenkt morgen het saluut uit 1776 waarmee Sint-Eustatius per ongeluk als eerste Amerika erkende. Dit historische moment bracht het eiland later verwoesting, slavernijleed en Britse wraak.
feest en historische erfenis in oranjestad
De bijzondere Nederlandse gemeente Sint-Eustatius maakt zich op voor Statia Day op maandag 16 november 2026 [1]. Precies 250 jaar geleden begroette gouverneur Johannes de Graaff vanaf Fort Oranje het Amerikaanse oorlogsschip Andrew Doria met elf saluutschoten [1][5][7]. Daarmee erkende het eiland als eerste buitenlandse mogendheid informeel de kersverse Verenigde Staten [1][6][7]. Koning Willem-Alexander bezoekt het eiland morgen samen met staatssecretaris Eric van der Burg om deze gebeurtenis te herdenken [1]. Premier Rob Jetten ontbreekt wegens een kabinetscrisis in Den Haag [1][7]. De Amerikaanse president Donald Trump en minister Marco Rubio bedankten voor de uitnodiging [1]. Washington stuurt in plaats daarvan ambassadeur Popolo [5]. Voor Nederlanders laat dit bezoek zien hoe een vergeten Caribische gemeente ooit meebouwde aan de wereldorde waarin we vandaag leven [7].
van bloeiende handel naar bittere neergang
In de achttiende eeuw stond Sint-Eustatius bekend als de ‘Gouden Rots’ [6][7]. Het eiland telde toen 33.000 inwoners en fungeerde als een wereldwijd handelscentrum voor suiker, buskruit en de trans-Atlantische slavenhandel [1][7]. Op een vat buskruit maakten handelaren gerust 120% winst [1]. Die wapenhandel kwam het eiland echter duur te staan [1][6]. Vier jaar na het saluut namen de Britten wraak en bombardeerden zij het eiland volledig plat [1]. Tegenwoordig telt Sint-Eustatius nog slechts 3.000 inwoners [1]. Dat betekent een krimp van -90.909% ten opzichte van de hoogtijdagen [1]. Een dure knal uit het verleden die het eiland economisch nooit meer helemaal te boven kwam [1].
schaduwzijden van het kanongebulder
Het feest van morgen kent ook een beladen kant [1][7]. Gouverneur De Graaff verdiende destijds grof geld aan de opstandelingen, maar was tegelijkertijd de grootste slavenhouder van het eiland [1]. De koning opent morgen op Fort Oranje een permanent museum over het slavernijverleden, mede gefinancierd door De Nederlandsche Bank [1][7]. Lokale inwoners wijzen erop dat de Amerikaanse vrijheid destijds samenviel met ernstige misdaden tegen de menselijkheid op het eiland zelf [1][7]. Voor het eerst bezoekt een Nederlandse vorst op deze nationale feestdag een voormalig slavenfort [7]. Zo verbindt de herdenking van morgen koloniale uitbuiting direct met de hedendaagse Nederlandse koninkrijksrelaties [1][7].