Gemeenten sluiten zwembaden om torenhoge jeugdzorgkosten te betalen.
Den Haag, zondag, 8 november 2026. Slechts twee procent van de jongeren slokt bijna een kwart van het totale jeugdzorgbudget op. Lokale overheden schrappen daarom bibliotheken en verhogen belastingen om dure maatwerktrajecten te bekostigen.
Lokale voorzieningen sneuvelen door dure zorg
In het Brabantse Son en Breugel voelen inwoners de rekening van de jeugdzorg direct in hun portemonnee [1]. De gemeente verhoogt de onroerendezaakbelasting (ozb) met maar liefst 48 procent [1]. De jaarlijkse jeugdzorgkosten bedragen daar circa 7.000.000 euro [1]. Alleen al vier cliënten kosten samen 1.500.000 euro [1]. Het aantal jongeren met een hulptraject van meer dan 100.000 euro per jaar steeg van zes in 2022 naar tien in 2025 [3]. Wethouder Steven Grevink waarschuwt dat de reserves opraken [1]. Andere gemeenten snijden noodgedwongen in openbare diensten [1]. Bibliotheken sluiten of de bouw van een zwembad gaat de ijskast in [1]. Utrechtse wethouder Dennis de Vries ziet overal dezelfde pijnlijke keuzes [1]. Gemeente Lopik vreest zelfs een faillissement, terwijl Assen in 2026 meer dan 1.000.000 euro kwijt is aan één enkel kind [1].
Kostbare noodgrepen op vakantieparken
De landelijke cijfers tonen een enorme scheefgroei [1]. Twee procent van de jongeren verbruikt 23 procent van het totale landelijke jeugdzorgbudget [1]. Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg en Jeugd meldde in september 2026 dat ruim 760 jongeren 1-op-1-begeleiding krijgen [1]. De regering sloot in 2022 een akkoord om de gesloten jeugdzorg per 1 januari 2030 volledig te beëindigen [1]. Daardoor belanden jongeren met zware problematiek regelmatig in individuele trajecten op vakantieparken [1]. Dennis de Vries noemt deze 1-op-1-plaatsingen ongewenste excessen [1]. Hoogleraar Eva Mulder wijst erop dat eerdere hulp vaak mislukte [1]. Een 1-op-1-plaatsing geldt dan louter als dure noodgreep [1]. Lokale bestuurders missen ondertussen de benodigde capaciteit, kennis en centen om dit bol te werken [1].
Boekhoudkundige ruzie tussen rijk en gemeenten
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) eist onmiddellijk financiële steun en regie van het Rijk [1]. Premier Rob Jetten gaf in september 2026 op het VNG Jaarcongres al aan dat het Rijk de jeugdzorgkosten moet dragen [7]. Toch laaide de strijd op 4 november 2026 opnieuw op over een compensatie van 728 miljoen euro uit 2025 [2][4]. Het kabinet telt die compensatie mee als reguliere inkomsten over 2025, waardoor tekorten kunstmatig lager lijken [2][4]. VNG-voorzitter Sharon Dijksma noemt deze Haagse truc onaanvaardbaar [4]. Minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken zocht daarom begin november 2026 haastig overleg [2][4]. VNG-leden stemmen op 11 december 2026 over de bestuurlijke samenwerking [4]. In januari 2027 volgt het eindrapport van de commissie-Van Ark over de structurele financiering [2][4][7].