Den Haag wint eerste ronde in het felle gevecht over verplichte asielopvang.
Den Haag, donderdag, 23 juli 2026. Den Haag weigert nieuwe asielopvang. De minister grijpt tot december 2026 niet in. Dit schept een spannend precedent voor tientallen andere opstandige gemeenten.
Haagse wapenstilstand bij de Raad van State
Eerder schreven we al dat ruim twintig gemeenten simpelweg weigeren asielzoekers op te vangen en minister Bart van den Brink destijds hard ingreep [2]. Maar de kaarten liggen nu anders. Gisteren, op woensdag 22 juli 2026, diende er een spoedprocedure bij de Raad van State over het Haagse verzet tegen het landelijke verdeelbesluit [1]. De rechter bepaalde in juni 2026 nog dat Den Haag zich aan de opvangtaak moet houden, waarna de gemeente in hoger beroep ging [1]. De Raad van State heeft nu met succes bemiddeld [1]. Den Haag trekt haar schorsingsverzoek in en de minister belooft tot de definitieve uitspraak in december 2026 niet in te grijpen bij een tekort aan opvangplekken [1]. Dat geeft de lokale politiek tijdelijk wat ademruimte.
Het Haagse opvangtekort in cijfers
Wat betekent dit concreet voor de stad? Den Haag huisvest momenteel 1720 asielzoekers [1]. De Spreidingswet eist echter dat de gemeente voor het einde van 2026 een capaciteit van 2260 plekken heeft [1]. Dat betekent een tekort van 540 opvangplekken. Vooral de opvang van asielkinderen ligt gevoelig: de stad moet 320 plekken voor hen regelen, maar heeft er momenteel slechts 173 [1]. Hoewel de gemeente op 15 juli 2026 toch 45 kinderen aan de Javastraat onderbracht, blijft de opgave loodzwaar [1]. Volgens de advocaat van de gemeente is het geen onwil, maar is het simpelweg onmogelijk om snel vier tot zeven kleinschalige locaties met de juiste begeleiding en onderwijs uit de grond te stampen [1].
Een gevaarlijk precedent voor andere gemeenten
Dit Haagse uitstel is een opsteker voor andere opstandige gemeenten. Uit recent onderzoek blijkt dat inmiddels zeker 20 gemeenten in hun coalitieakkoord hebben vastgelegd de komende vier jaar geen asielzoekers op te vangen [3]. Zo weigert Noordwijk pertinent om vóór juli 2027 de verplichte 254 asielzoekers te huisvesten [3]. Nog eens 70 andere gemeenten werpen flinke obstakels op [3]. CDA-leider Henri Bontenbal benadrukt dat het niet uitvoeren van de wet geen optie is [3], maar de Haagse deal laat zien dat dwarsliggen loont om tijd te winnen. Het ministerie hoopt dat Den Haag ondertussen doorzoekt naar plekken [1], maar de echte juridische storm barst pas eind 2026 los [1].