De Geïllustreerde Kunstmatige Intelligentie
donderdag 19 nov.
binnenland • donderdag 19 november 2026

Rijksuniversiteit Groningen negeert protest en onderzoekt omstreden rollen gewoon door.

Rijksuniversiteit Groningen negeert protest en onderzoekt omstreden rollen gewoon door.

Groningen, donderdag, 19 november 2026. De Rijksuniversiteit Groningen zet haar miljoenenonderzoek naar de Dode Zeerollen voort met Israël. Achttien hoogleraren protesteren fel, maar het bestuur scheidt de tweeduizend jaar oude teksten strikt van de huidige politiek.

Wetenschap botst op ethiek in het noorden

In de stad Groningen laait een vinnige discussie op over de grenzen van de academische wereld [1][2]. Het bestuur van de Rijksuniversiteit Groningen besloot half november 2026 definitief om het project rond de Dode Zeerollen niet stil te leggen [1][2]. Projectleider Mladen Popovic ontving eerder, in de zomer van 2025, een Europese subsidie van 2.500 million euro voor dit vijfjarige onderzoek [2]. Groningse wetenschappers analyseren samen met de Israel Antiquities Authority microscopische deeltjes inkt en perkament [1]. Dit partnerschap raakt de Nederlandse samenleving direct. Onze publieke universiteiten worstelen met de vraag met wie ze ethisch zaken kunnen doen [2]. Achttien hoogleraren trokken in oktober 2026 aan de noodrem via een brandbrief [1][2]. Volgens emeritus hoogleraar Marcel Brus legitimeert de universiteit hiermee een Israëlische overheidsdienst [1][2].

Kamergeleerden versus geopolitiek

De universiteitsleiding houdt haar poot stijf en ziet de eeuwenoude teksten puur als cultureel erfgoed [1][3]. Arabische bedoeïenen vonden de snippers tussen 1947 en 1956 in grotten bij Qumran op de Westelijke Jordaanoever [1][2]. Sindsdien ruziën Jordanië, Israël en de Palestijnse Autoriteit over het eigendom [1][2]. Het college van bestuur stelde eind augustus 2026 dat de huidige oorlog hartverscheurend is, maar losstaat van het bestuderen van perkament [1][3]. De hoogleraren zien dat anders. ‘Die rollen zijn ruim tweeduizend jaar oud; ze zijn er over een tijdje nog steeds’, merkte Brus laconiek op over het ontbreken van haast [2]. Tegenstanders hekelen daarnaast het interne Adviesteam Kennisveiligheid & Sensitieve Partnerschappen [2]. Dat orgaan toetst sinds juni 2025 in het geheim dit soort kwesties [2].

Open vizier en nieuwe spelregels

De Groningse controverse toont hoe internationaal recht doorsijpelt tot in de collegezalen [2]. Burgers en studenten vragen steeds vaker openheid over politiek gevoelige partnerschappen [2]. Woordvoerder Sjoerd Bekius nodigde critici uit voor een intern gesprek met het bestuur of de onderzoeksleider [2]. Tegelijkertijd kondigde het universiteitsbestuur aan binnenkort een openbaar afwegingskader te presenteren [2][alert! ’exacte publicatiedatum van het afwegingskader ontbreekt in bronnen’]. Daarmee wil men toekomstige samenwerkingen transparant beoordelen [2]. Voorlopig blijft de Groningse microscoop gewoon gericht op het antieke woestijnzand [1][3].

Bronnen