Een nieuwe operatie herstelt de clitoris na kanker veertig jaar later dan de penis.
Utrecht, donderdag, 1 oktober 2026. Radboudumc-artsen herstellen de clitoris na vulvakanker. Negentig procent van de patiënten krijgt haar orgasme terug. De techniek komt wel veertig jaar later dan de penisreconstructie.
Medische doorbraak in Nijmegen
In Nijmegen hebben artsen van het Radboudumc een medische wereldprimeur te pakken [4][6]. Gynaecologisch oncoloog Mieke ten Eikelder en plastisch chirurg Tim Nijhuis ontwikkelden een nieuwe operatietechniek voor clitorisherstel na vulvakanker [1][4]. Jaarlijks krijgen zo’n 450 Nederlandse vrouwen deze vorm van kanker [1][6]. Bij 130 tot 150 van hen zit de tumor in of rond de clitoris [1]. Voorheen schoven chirurgen de wond gewoon dicht, waardoor het orgaan onder de huid verdween [5][6]. Nu verplaatsen artsen de zenuwbundels en dekken deze af met een stukje wangslijmvlies [4][5]. Dit kost slechts 15 minuten extra operatietijd [1][4]. Het resultaat is verbluffend: maar liefst 90 procent van de eerste 23 geopereerde vrouwen beleefde binnen drie tot zes maanden weer een clitoraal orgasme [4][5][6].
De pijnlijke achterstand in vrouwenzorg
Dit succes is prachtig, maar legt ook een diepe ongelijkheid bloot. Mannen die hun penis verliezen door kanker kunnen namelijk al sinds 1987 rekenen op een hersteloperatie [5][6]. De medische wereld loopt voor vrouwen dus al 39 jaar achter op dit gebied [5][6]. Dat is geen toeval, want we investeren wereldwijd nog altijd 20 keer meer geld in onderzoek naar erectiestoornissen dan in endometriose [1]. Vrouwspecifieke klachten zoals cyclusstoornissen of bekkenbodemproblemen hebben een gemiddelde diagnostische vertraging van 8 tot 12 jaar [1]. Patiënten dwalen in die tijd langs wel 5 tot 8 verschillende zorgverleners [1]. Zelfs bij gedeelde aandoeningen worden vrouwen volgens een Deens onderzoek uit 2025 gemiddeld 4 jaar later gediagnosticeerd dan mannen [1].
Snelle diagnose is wel degelijk mogelijk
Gelukkig gloort er hoop aan de horizon. Het Radboudumc start een traject om de nieuwe operatietechniek over te dragen aan alle 9 Nederlandse ziekenhuizen die vulvakanker behandelen [1]. Dat verbetert direct de kwaliteit van leven voor honderden patiënten [1][4]. Dat gerichte vrouwenzorg wél snel kan, bewees het Amsterdam UMC [1]. Zij openden in maart 2025 een speciale vrouwenpoli voor het eigen personeel [1]. Van de 9.000 vrouwelijke medewerkers meldden zich al snel bijna 1.000 vrouwen [1]. Het resultaat? Bij maar liefst 89 procent van hen werd de juiste diagnose al na slechts één consult of echo gesteld [1]. Gerichte aandacht werkt dus uitstekend, mits we die aandacht ook daadwerkelijk geven [1].