Het kabinet start morgen een nieuwe techbank met 3,3 miljard euro aan belastinggeld.
Den Haag, donderdag, 24 september 2026. Morgen start de nieuwe staatsbank voor tech. Het kabinet gokt met 3,3 miljard euro, terwijl tachtig procent van de start-ups normaal gesproken flopt.
Miljardenspinsel in de polder
Morgen, op vrijdag 25 september 2026, gaat de kogel officieel door de kerk [1]. Ministers Eelco Heinen, Heleen Herbert en Sjoerd Sjoerdsma lanceren in het WTC Amsterdam de nieuwe Nationale Investeringsinstelling (NII) [1]. Dit initiatief, dat op Prinsjesdag 15 september 2026 werd gepresenteerd, moet met 3,3 miljard euro aan gemeenschapsgeld Nederlandse techbedrijven binnenboord houden [1]. Het idee is simpel: de overheid legt risicodragend kapitaal in, zodat private durfinvesteerders en pensioenfondsen makkelijker durven aan te haken [1]. De focus ligt op hippe en cruciale sectoren zoals kunstmatige intelligentie, klimaat, defensie en biotechnologie [1].
Een gokkast met belastinggeld?
Niet iedereen staat te juichen bij deze miljardendans. Critici, waaronder de economendenktank Instituut voor Publieke Economie met oud-CPB-voorman Coen Teulings, waarschuwen voor grote risico’s [1]. De overheid mist simpelweg de expertise om winnaars te selecteren in de grillige techwereld [1]. En dat is nogal een dingetje: vier op de vijf Nederlandse start-ups halen de eindstreep namelijk niet [1]. Dat betekent dat tachtig procent van de investeringen in de prullenbak kan belanden [GPT][1]. Het Centraal Planbureau (CPB) noemt de nieuwe bank dan ook ‘geen wondermiddel’ [1].
Meer nodig dan alleen een zak geld
Bovendien is de zak geld van de NII volgens experts een druppel op een gloeiende plaat. De Rabobank berekende al dat er jaarlijks minstens 20 miljard euro aan durfkapitaal nodig is om een gezonde economische groei van 1,5 procent te realiseren [1]. De techsector zelf wijst erop dat geld niet het enige probleem is [1]. Ondernemers lopen vast in het stikstofslot, kampen met een gebrek aan geschoold personeel door strenge regels voor kennismigranten, en ervaren een onaantrekkelijk fiscaal klimaat [1]. De overheid bouwt dus een mooie bank, maar de fundering van ons innovatieklimaat vertoont nog flinke scheuren [1].