Zweden pakt vanaf 2027 het paspoort af van veroordeelde criminelen met een dubbele nationaliteit.
Stockholm, donderdag, 12 november 2026. Gisteren stemde het Zweedse parlement in met een historische grondwetswijziging. Vanaf 1 januari 2027 verliezen zware criminelen en fraudeurs met twee nationaliteiten voortaan hun Zweedse staatsburgerschap.
Zweden hakt knoop door over paspoort
Zweden scherpt de regels rond burgerschap fors aan [1][2]. De Zweedse Riksdag stemde gisteren, op woensdag 11 november 2026, definitief in met een aanpassing van de grondwet [1][4]. Bij de stemming over de wetswijziging brachten 292 parlementariërs een voorstem uit en stemden 51 leden tegen [1][4]. Specifiek voor het onderdeel over de intrekking van het staatsburgerschap stemden 301 parlementariërs voor en 23 tegen [1]. De maatregel geldt niet voor iedereen. Alleen inwoners met een dubbele nationaliteit lopen het risico hun Zweedse paspoort te verliezen [1][2]. Niemand mag immers staatloos achterblijven [2]. Zweden ontneemt de status bij zeer zware misdrijven die de vitale landsbelangen schaden, zoals spionage, hoogverraad of delicten onder het Internationaal Strafhof in Den Haag [1][2]. Ook wie het paspoort verkreeg via valse informatie, fraude of omkoping raakt het weer kwijt [1][2][5]. Deze grondwetswijziging treedt in werking op 1 januari 2027 [1][2].
Gevolgen voor Nederlanders in Zweden
Voor de gewone Nederlander in de polder lijkt dit een ver-van-mijn-bed-show, maar tienduizenden Nederlanders wonen, werken of verblijven in het buitenland [GPT]. Wie naar Zweden verhuist en naast de Nederlandse ook de Zweedse nationaliteit bezit, valt direct onder deze nieuwe Scandinavische wet [1]. Een ambtenaar die knoeit met aanvraaggegevens zoals schulden of verzwegen straffen riskeert intrekking [5]. Een staatscommissie stelde voor om de concrete uitvoeringswetten op 1 januari 2028 te laten gelden [2][5]. Een handige fraudeur met een tweede paspoort komt er dus niet zomaar meer mee weg. Tegelijk regelde het parlement gisteren meteen andere zaken mee in de grondwet: het recht op abortus is voortaan grondwettelijk beschermd en crisissituaties geven de regering ruimere bevoegdheden [1][4].
Zorgen over tweederangsburgers
Mensenrechtenorganisaties zoals Civil Rights Defenders trekken fel van leer tegen de wetgeving [1][4][6]. Jurist Aida Samani waarschuwt voor twee categorieën burgers in de samenleving [1][4][6]. Eén groep behoudt een onherroepelijk paspoort, terwijl de andere groep met een tweede nationaliteit een kwetsbaar document op zak draagt [1][4][6]. Critici vrezen rechtsongelijkheid en willekeur bij toekomstige uitbreidingen van de strafwet [6]. De linkse oppositiepartijen stemden grotendeels tegen of onthielden zich van stemming [1][3][4]. De Zweedse overheid benadrukt intussen dat de regels alleen gelden bij doelbewuste misleiding en bewezen ernstige misdrijven [2][5].