De Zwitserse gletsjers smelten historisch snel en verloren een vijfde van hun ijs in slechts vijf jaar.
Bern, donderdag, 1 oktober 2026. Door extreme hitte verloren Zwitserse gletsjers sinds 2021 een vijfde van hun volume. Ze storten nu vanbinnenuit in als gatenkaas, wat de Europese watervoorziening direct bedreigt.
Gatenkaas in de Zwitserse Alpen
In Zwitserland voltrekt zich momenteel een ongekende natuurramp [4]. De Zwitserse gletsjers smelten sneller dan ooit tevoren door de aanhoudende opwarming van de aarde [6]. Cijfers van het GLAMOS-meetnetwerk laten zien dat deze ijsreuzen sinds 2021 maar liefst twintig procent van hun totale volume hebben verloren [1][4][6]. Alleen al in de eerste acht maanden van het jaar 2026 verdween 5,5 procent van het gletsjersmeltwater [1]. De boosdoener is de extreem hete en droge zomerhelft van 2026, de warmste sinds de start van de metingen in 1864 [1]. Glacioloog Matthias Huss vergelijkt de gletsjers inmiddels met gatenkaas [1][2]. Ze storten vanbinnenuit in door ondergrondse ijsstromen en laten enkel een kale, droge steenvlakte achter [1][2].
Wat merkt u daarvan in Nederland?
Deze Zwitserse gletsjers zijn de ‘watertorens van Europa’ [2]. Ze slaan wintersneeuw op en voeden vitale rivieren zoals de Rijn [2]. Als het ijs in Zwitserland verdwijnt, heeft dat direct gevolgen voor de Nederlandse waterstanden [2]. Afgelopen zomer zorgde het lage waterpeil al voor grote problemen in de binnenvaart, waardoor het goederenvervoer stillag en transportkosten stegen [2]. Ook moesten kerncentrales sluiten omdat er te weinig koelwater in de rivieren stroomde [2]. De gletsjers gaven tussen juli en september 2026 weliswaar 2,2 biljoen liter smeltwater af om de tekorten tijdelijk te dempen [3][6], maar dit is ‘oud water’ dat decennia geleden is opgeslagen [3]. Die buffer raakt nu definitief op [3].
Een ijsblokje dat smelt in de zon
Als we de uitstoot van fossiele brandstoffen niet snel terugdringen, is er over tien tot vijftien jaar geen gletsjerijs meer over in Zwitserland [4]. Kleinere gletsjers zoals de Plattalva zijn inmiddels al volledig van de kaart geveegd [1][3]. Europa warmt bovendien twee keer zo snel op als het wereldwijde gemiddelde [1]. Glaciologen vergelijken de situatie met een ijsblokje dat uit de vriezer is gehaald en nu voor onze ogen wegsmelt [3]. De harde bewijzen liggen er al decennia, maar de gletsjers herinneren ons er nu dagelijks aan dat de tijd om in te grijpen snel opraakt [2].