Oekraïners klagen de Russische staat aan via de Nederlandse rechter.
Den Haag, donderdag, 22 oktober 2026. Slachtoffers van de oorlog eisen honderden miljoenen van Rusland in Nederland. Omdat Gazprom geld in ons land heeft staan, maakt deze creatieve juridische route verrassend veel kans.
Via Den Haag geld eisen van Moskou
In Den Haag proberen gedupeerde Oekraïense burgers en bedrijven hun geleden oorlogsschade via de Nederlandse rechtbank te verhalen op Rusland [1]. Omdat de Russische autoriteiten uitspraken van hun eigen rechters stelselmatig negeren, zoeken slachtoffers hun heil in ons land [1]. Den Haag geldt internationaal als de hoofdstad van mondiale rechtvaardigheid, mede door het bekende MH17-proces [1]. Daarnaast is de keuze heel praktisch. Het Russische staatsgasbedrijf Gazprom heeft namelijk kapitaal en activa in Nederland staan [1]. De Nederlandse Hoge Raad heeft eerder geoordeeld dat Gazprom fungeert als een ‘alter ego’ van de Russische staat [1]. Daardoor kunnen Nederlandse rechters claims tegen Rusland rechtstreeks afhandelen via dit Gazprom-vermogen [1].
Leeggeroofde graansilo’s en beslaglegging
Het ondertussen failliete Oekraïense landbouwbedrijf Syu Zhnyva is een concreet voorbeeld [1]. Personen in Russische militaire uniformen roofden de graansilo’s van het bedrijf leeg in Zaporizja en Cherson [1]. Een Oekraïense rechter wees Syu Zhnyva een schadevergoeding van 75 miljoen euro toe [1]. Omdat Moskou geen cent overmaakte, is er in 2024 beslag gelegd op het vermogen van Gazprom in Nederland [1]. Artikel 431 van het Nederlandse Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering belemmert de uitvoering van buitenlandse vonnissen normaal gesproken [1]. Volgens hoogleraar internationaal privaatrecht Mathijs ten Wolde van de Rijksuniversiteit Groningen kan een buitenlands vonnis toch worden erkend [1]. Dat kan als de procedure zorgvuldig is doorlopen en de gedaagde genoeg kans kreeg om zich te verweren [1].
Hoop voor gewone burgers
Niet alleen grote bedrijven stappen naar de rechter, ook gewone burgers proberen hun recht te halen [1]. De Oekraïense burger en advocaat Oleksandr Tereshchenko geeft zichzelf weliswaar maar 0,1 procent kans, maar hij zet door [1]. Als zijn zaak slaagt, opent dat volgens hem de deur voor duizenden anderen die hun huis kwijtraakten door het Russische geweld [1]. Terwijl de zaken in Nederland lopen, blijft de politieke strijd over Russische tegoeden op Europees niveau ingewikkeld [2]. Bij de Belgische financiële instelling Euroclear staat zo’n 185 miljard euro aan Russische activa vast [2]. De Belgische premier Bart De Wever meldde op 21 oktober 2026 dat er in de Europese Unie momenteel geen gekwalificeerde meerderheid bestaat om deze tegoeden te gebruiken voor nieuwe steun aan Oekraïne [2].