Nederland pompt miljarden in het leger, maar weigert de belangrijkste vraag te beantwoorden.
Den Haag, donderdag, 24 september 2026. Experts kraken de nieuwe Defensienota. Het plan zwijgt over wat we moeten doen als de VS de militaire steun aan Europa stopzet. We gedragen ons volgens hen naïef.
De blinde vlek voor Washington
We pompen miljarden extra in onze krijgsmacht om aan de NAVO-norm te voldoen [1]. Maar wat als de Amerikanen de stekker uit onze beveiliging trekken? De eind juni gepresenteerde Defensienota 2026 van minister Dilan Yesilgöz (VVD) en staatssecretaris Derk Boswijk (CDA) zwijgt hierover in alle talen [2]. Experts zoals Bart van den Berg van Clingendael en hoogleraar Niels van Willigen kraken deze houding [1][2]. Ze vinden het naïef [2]. De nota doet alsof we nog in 2016 leven en de VS ons altijd trouw blijft beschermen [2]. Ondertussen betalen we door geopolitieke spanningen, zoals een door Amerika gestarte oorlog tegen Iran, al bijna 3 euro voor een liter diesel aan de pomp [2]. Toch blijft Nederland voor cruciale zaken zoals nucleaire afschrikking volledig aan het Amerikaanse infuus hangen [1][GPT].
Techno-optimisme en lege opleidingsbanken
Het ministerie kiest liever voor hippe technologie dan voor harde strategische keuzes. Over vijf jaar moet meer dan de helft van onze gevechtskracht uit onbemande systemen en drones bestaan [2][3]. Hoogleraar Isabelle Duyvesteyn noemt dit “techno-optimistisch” [2][3]. Technologie verandert immers razendsnel; in Oekraïne is een drone na twee maanden alweer hopeloos verouderd [5]. Daarnaast kampt het leger met een chronisch personeelstekort [3]. Hoewel het aantal militairen steeg van 60.500 in 2018 naar 84.500 in 2026 [5]—een groei van 39.669%—wachten jonge rekruten nog altijd veel te lang op hun opleiding [3]. Zonder mensen heb je immers niets aan slimme cloud-systemen [5].
Politieke ontwijking in de Tweede Kamer
In plaats van een stevig debat over deze risico’s te voeren, veegde een Kamermeerderheid van onder andere VVD, CDA, PVV en JA21 het specifieke debat over de Amerikaanse afhankelijkheid direct van tafel [1]. En dat terwijl defensie-expert Rob de Wijk voor het eerst in 35 jaar niet eens om input is gevraagd voor de nota [1]. Volgens hem ondermijnt dit het democratische debat [1]. Ondertussen heeft de Kamer gisteren, op woensdag 23 september 2026, wel kritische geluiden gehoord tijdens een rondetafelgesprek met experts [2][3]. Maar echte antwoorden over hoe Europa zelfstandig moet vechten zonder de Amerikanen, die blijven vooralsnog uit [1][2].