Het kabinet zet kunstmatige intelligentie in om honderden miljoenen te besparen op ambtenaren.
Den Haag, donderdag, 15 oktober 2026. Staatssecretaris Eric van der Burg wil de uitgedijde overheid fors laten krimpen. Slimme AI-technologie moet vanaf 2028 uiteindelijk een miljard euro per jaar aan ambtenarenkosten besparen.
Concrete doelen voor minder bureaucratie
Staatssecretaris Eric van der Burg (VVD) werkt aan strakke doelstellingen om het aantal ambtenaren te verminderen [1][2]. De overheid is de afgelopen jaren flink gegroeid. Het aantal rijksambtenaren steeg van 140.000 in 2021 naar 170.000 in 2025 [1][2]. Dat is een stijging van 21.429% [1][2]. Het kabinet-Jetten wil in totaal 3,4 miljard euro bezuinigen op het ambtenarenapparaat [3][5]. Slimme software en kunstmatige intelligentie moeten ingewikkelde werkprocessen overnemen [2]. De inzet van AI moet in 2028 en 2029 telkens 200 miljoen euro opleveren [1][2]. Vanaf 2035 moet de besparing oplopen tot 1 miljard euro per jaar [1][2].
Kritiek en waarschuwingen van experts
Voormalig topambtenaar Roel Bekker adviseert een reductie van 20 tot 30 procent op het aantal beleidsambtenaren [1][2]. Toch zijn er grote twijfels. De Algemene Rekenkamer waarschuwde op 22 september 2026 dat bezuinigen mislukt als de overheid geen taken schrapt [3][5]. Eerdere kabinetten gebruikten vooral de kaasschaafmethode [3]. Dat leidde enkel tot versoberde kerstborrels en tijdelijke vacaturestops, maar niet tot een kleinere overheid [2][3]. Overheidseconoom Jos Blank stelt dat regelgeving door te veel details alleen maar ingewikkelder wordt [2][3].
Wat merkt de burger hiervan?
Voor de burger kan deze digitale slag snellere service betekenen [GPT]. AI kan subsidieaanvragen en vergunningen in de toekomst sneller verwerken [2]. Toch schuilt er een addertje onder het gras. Ongerichte ontslagen maken de dienstverlening kwetsbaar [4]. Als het kabinet complexe regels niet schrapt, lopen digitale systemen net zo hard vast als hun menselijke collega’s [2][3][5].