Starters kopen hun eerste huis steeds vaker met een extra lening van de gemeente.
Utrecht, donderdag, 20 augustus 2026. Ruim acht procent van de starters gebruikt nu een starterslening van gemiddeld 37.000 euro. Op Texel en in Lelystad heeft zelfs de helft van de kopers deze hulp nodig.
De jacht op een huis vereist extra hulp
De Nederlandse woningmarkt draait in de eerste helft van 2026 op volle toeren. Het Kadaster registreerde in de eerste zes maanden bijna 217.000 nieuwe hypotheken [1][2]. Dat is een stijging van ruim 4.831 procent vergeleken met de ruim 207.000 hypotheken een jaar eerder [1][2]. De totale waarde van al deze hypotheken steeg naar 84,8 miljard euro [1][2]. Leuk voor de banken, maar minder gezellig voor starters. De gemiddelde hypotheeksom voor een woning steeg namelijk met zo’n 5 procent naar ruim 517.000 euro [1][2]. Om deze torenhoge prijzen te kunnen betalen, deed ruim 8 procent van de startende kopers in het eerste halfjaar van 2026 een beroep op een starterslening via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) [3][7]. Ter vergelijking: in 2025 lag dit aandeel nog op 6,4 procent, en in 2021 op slechts 3,2 procent [3].
Lokale tekorten en provinciale miljoenen
Wie nu in Lelystad of op Texel een eerste woning wil kopen, bevindt zich in het oog van de storm. Op Texel heeft inmiddels 52 procent van de jonge kopers deze extra lening nodig, en in Lelystad is dat 43 procent [7]. Dat succes heeft een schaduwzijde. Makelaar Fatima Joelfan uit Lelystad meldt dat de gemeentelijke pot voor startersleningen momenteel volledig leeg is [3]. Huizenzoekers worden daar nu noodgedwongen in de wachtstand gezet [3]. Gelukkig springen overheden elders bij. De provincie Limburg wil voor 2027 maar liefst 15 miljoen euro extra uittrekken om aan de enorme vraag te voldoen [5][8]. In de eerste helft van 2026 werden er in Limburg al 568 startersleningen verstrekt, met een gemiddelde provinciale bijdrage van 25.000 euro per lening [5][8].
Meer eigen geld op tafel
De gemiddelde starterslening bedroeg in de eerste helft van 2026 zo’n 37.000 euro [1][7]. Toch is alleen lenen niet meer genoeg om de sleutels te bemachtigen. We moeten steeds vaker onze eigen spaarpot plunderen [1][2]. In het eerste halfjaar van 2026 financierden kopers hun woning voor gemiddeld 87 procent met een hypotheek, terwijl dat in 2019 nog 92 procent was [1][2]. Koop je een villa van meer dan 1 miljoen euro? Dan moet je nog dieper in de buidel tasten; die woningen werden voor net geen 70 procent met een hypotheek bekostigd [1][2]. Kortom: begin maar vast met sparen, of hoop dat uw gemeente nog wat wisselgeld in de la heeft liggen [3].