Zes landen zetten Brussel het mes op de keel en eisen honderden miljarden aan bezuinigingen op de nieuwe EU-begroting.
Brussel, dinsdag, 29 september 2026. Zes rijke lidstaten, waaronder Nederland, dreigen de nieuwe EU-begroting te blokkeren. Ze eisen honderden miljarden aan bezuinigingen om meer te investeren in defensie en innovatie.
De vinger op de knip in Brussel
De Nederlandse premier Rob Jetten en zijn collega-regeringsleiders van Duitsland (bondskanselier Friedrich Merz), Zweden, Denemarken, Oostenrijk en Finland trekken gezamenlijk een harde grens in Brussel [7]. In een brandbrief aan de Europese Unie eisen zij dat er honderden miljarden euro’s worden geschrapt uit de nieuwe meerjarenbegroting voor de periode 2028-2034 [3][7]. De Europese Commissie wil de begroting namelijk opschroeven naar bijna 2.000 miljard euro [5]. Dat is een stijging van maar liefst 800 miljard euro ten opzichte van de huidige begroting, die op circa 1.200 miljard euro ligt [5]. Zonder deze drastische bezuinigingen weigeren de zes landen akkoord te gaan [2][4]. Omdat deze nettobetalers samen verantwoordelijk zijn voor ongeveer 40 procent van de EU-inkomsten, hebben zij een loodzware stem in de onderhandelingen [1][4].
Gevecht om de Europese miljardenpot
Waar moet de bezem dan doorheen? De zes kritische landen willen dat de EU fundamenteel hervormt en scherpe keuzes maakt [1][2]. Zij willen minder geld uitgeven aan traditionele posten zoals landbouwsubsidies en steun voor armere regio’s, die nu nog zo’n twee derde van het budget opslokken [7]. In plaats daarvan moet het geld naar defensie en innovatieve bedrijven om de concurrentie met de Verenigde Staten en China aan te gaan [7]. Dit stuit echter op fel verzet in het zuiden van Europa. Landen als Spanje en Italië willen de miljarden voor boeren en regionale steun juist behouden [1][7]. Er staat zelfs een blok van zeventien landen tegenover hen dat de begroting juist verder wil laten groeien [7].
De klok tikt voor premier Jetten
Er is haast geboden, want EU-president António Costa wil nog voor het einde van het jaar 2026 een definitief akkoord bereiken [5][7]. Costa reist momenteel langs de Europese hoofdsteden en schuift op 9 oktober 2026 aan bij premier Rob Jetten [3][4]. In diezelfde maand oktober komt tijdelijk EU-voorzitter Ierland met een nieuw compromisvoorstel [2][4]. De onderhandelingen beloven bikkelhard te worden, want voor de begroting is unanimiteit van alle 27 lidstaten vereist [1][4]. Zolang er geen akkoord ligt, gelden de oude afspraken en gaat de begroting sowieso niet omhoog [4]. Jetten liet in juni al weten in alle talen ’nee’ te zeggen tegen een duurdere EU [4]. Het begrotingsgevecht is nu officieel geopend [GPT].