Het kabinet schrapt 25.000 banen en hoopt dat kunstmatige intelligentie het werk overneemt.
Den Haag, dinsdag, 27 oktober 2026. Den Haag schrapt tot 2035 25.000 ambtenarenbanen om miljarden te besparen. Het kabinet rekent op kunstmatige intelligentie, maar concrete berekeningen over de werkelijke opbrengst volgen pas begin volgend jaar.
flinke afslanking op het binnenhof
Staatssecretaris Eric van der Burg van de VVD kondigde het plan gisteren, op maandag 26 oktober 2026, aan in zijn Voortgangsbrief Slagvaardige Overheid aan de Tweede Kamer [2][5]. Het kabinet wil de centrale overheid compacter maken [1][4]. Tot 2035 moeten er circa 25.000 voltijdsbanen verdwijnen op een totaal van ongeveer 160.000 ambtenaren [1][2]. Dat komt neer op 15.625 procent van het totale bestand bij het Rijk [2]. De bezuinigingsoperatie moet in 2027 al 900 miljoen euro per jaar opleveren en structureel 3,5 miljard euro per jaar vanaf 2035 [1][2]. Politie, defensie en rechtbanken ontspringen de dans [2]. Ministeries en uitvoeringsinstanties zoals het UWV, de IND en de Belastingdienst vangen de klappen op [2]. Daar kunnen afdelingen krimpen met 45 tot zelfs 60 procent [1].
slimme software als redmiddel
De overheid zet vol in op digitalisering en kunstmatige intelligentie [3][5]. Algoritmes en chatbots moeten administratieve handelingen overnemen en dag en nacht burgercontacten afhandelen [5]. Wie straks een vergunning aanvraagt of een vraag heeft over toeslagen, krijgt wellicht een slimme computer aan de lijn [5]. Daarnaast schrapt het kabinet 500 bureaucratische regels per jaar [1]. Een nieuwe Nederlandse Digitale Dienst, kortweg NLDD, gaat de IT-inkoop centraal regelen en ministeries dwingen tot standaarden [5]. Daarmee wil Den Haag af van versnippering over bijna 1.700 eigen websites [5]. Het kabinet rekent voorlopig op een algemene efficiencywinst van maximaal 0,5 procent per jaar [3]. Dat dekt ongeveer een derde van de bezuiniging [3].
de rekening volgt later
Niemand weet nog wat kunstmatige intelligentie daadwerkelijk bespaart [3][4]. De concrete rekenmodellen en specifieke AI-doelen presenteert het kabinet pas in het eerste kwartaal van 2027 [1][3]. De definitieve verdeling van de personeelskrimp over de ministeries volgt in de Voorjaarsnota van 2027 [2][4]. Bovendien waarschuwt het kabinet zelf in een Kamerbijlage om de personele winst van automatisering niet te overschatten [3]. Eerdere ict-projecten leidden juist tot extra personeel en torenhoge advieskosten [5]. Uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer bleek bovendien dat overheidsorganisaties bij 35 procent van hun AI-systemen niet wisten of ze voldeden [3]. Of een chatbot straks een ambtenaar volwaardig vervangt, blijft dus nog even de vraag [3][4].