Amerika eist nog dit jaar een keiharde exportstop voor de chipmachines van ASML naar China.
Veldhoven, dinsdag, 6 oktober 2026. China kocht slim voor 13 miljard dollar aan oudere ASML-machines om sancties te omzeilen. De VS pikt dit niet en eist voor 2027 een totale blokkade.
Amerikaanse druk op Veldhoven bereikt kookpunt
Het Amerikaanse Congres voert de druk op het Nederlandse ASML flink op. John Moolenaar, de Republikeinse voorzitter van de invloedrijke China-commissie in het Huis van Afgevaardigden, eist dat er nog voor 31 december 2026 wetgeving klaarligt om de export van chipmachines naar China aan banden te leggen [1]. Waarom deze haast? Uit een recent rapport van het Centre for Technology & Statecraft (CTS) blijkt dat China op slimme wijze een maas in de wet misbruikt [4]. Chinese chipfabrikanten kochten de afgelopen jaren massaal oudere DUV-lithografiesystemen (Deep Ultraviolet) [4]. Tussen 2024 en 2025 spendeerde China ruim 13 miljard dollar aan deze systemen van ASML, waaronder de Twinscan NXT:1980i [4][6]. CTS waarschuwt dat China deze machines, die eigenlijk bedoeld zijn voor oudere generaties chips, simpelweg herbestemt om geavanceerde AI-chips te produceren [4].
Miljardenstrop dreigt voor de chipgigant
Deze Amerikaanse bemoeienis raakt de portemonnee van ASML direct. China was de afgelopen jaren een absolute goudmijn voor het bedrijf. In 2024 was het land nog goed voor 41% van de netto systeemverkopen, en in 2025 voor 33% [4][6]. Door eerdere sancties stortte dit aandeel in het tweede kwartaal van 2026 al in naar 14% [6], een daling van maar liefst -65.854%. Mocht de Amerikaanse MATCH Act daadwerkelijk worden aangenomen, dan dreigt een totale export- en onderhoudsstop voor alle DUV-systemen aan China [4]. Dat treft niet alleen ASML, maar brengt ook spanning op de wereldwijde markt. Grote chipfabrikanten zoals TSMC, Samsung en Intel zijn voor hun productie immers volledig afhankelijk van de unieke technologie uit Veldhoven [5], waardoor geopolitieke onrust direct invloed heeft op hun toeleveringsketens [8].
Wat merkt de consument in de portemonnee?
Voor de gewone consument kan deze tech-oorlog leiden tot duurdere gadgets en vertragingen bij de introductie van nieuwe technologieën [GPT]. ASML bezit weliswaar een wereldwijd monopolie op de meest geavanceerde EUV-machines van 200 miljoen dollar per stuk [5], maar geopolitieke risico’s blijven de grootste bedreiging voor de groei van het bedrijf [8]. Hoewel analisten voor 2029 een recordomzet van €65,7 miljard voorspellen [8], waarschuwen anderen dat strenge exportbeperkingen de groei flink kunnen afremmen [8]. De consument betaalt uiteindelijk de rekening als chips voor telefoons, auto’s en AI-apparaten schaarser en duurder worden door dit geopolitieke getouwtrek [GPT].