De Tweede Kamer stopt de verkiezingstrein na een kabinetscrisis.
Den Haag, dinsdag, 10 november 2026. Kamerleden stemmen niet langer automatisch voor nieuwe verkiezingen na een kabinetsval. Vandaag besloot het parlement dat politici eerst verplicht met elkaar onderhandelen over een doorstart.
Eerst praten, dan pas stemmen
De Tweede Kamer trapt op de rem [1][2]. Een motie van ChristenUnie-leider Mirjam Bikker, mede ingediend door André Flach van de SGP en Tijs van den Brink van het CDA, kreeg vandaag een ruime meerderheid [1][2]. De strekking is helder. Valt een kabinet? Dan fietst de premier niet direct naar de koning voor nieuwe verkiezingen [3][4]. De minister-president meldt zich eerst bij het parlement om verantwoording af te leggen [3][5]. De Kamerleden moeten vervolgens verplicht met elkaar om tafel om een tussenformatie of reparatie te onderzoeken [1][2]. Pas wanneer de verhoudingen echt helemaal naar de gallemiezen zijn, volgen er stembusgroepeeracties [5]. Het Presidium moet nu het Reglement van Orde aanpassen [3][4]. Daarin verandert het vrijblijvende ‘kan beraadslagen’ in een dwingend ‘zal beraadslagen’ [2][3].
Weg met de Haagse carrousel
Voor de gewone burger betekent dit besluit vooral adempauze [2][4]. Sinds het jaar 2000 sneuvelden zeven kabinetten vroegtijdig en maakte enkel Rutte II de vier jaar vol [1][2]. Kiezers moesten om de haverklap naar het stemlokaal [2][4]. Bikker noemt dat metaalmoeheid voor de democratie [4]. Telkens vertrekt de helft van de Kamerleden en begint het inwerken weer opnieuw [4]. Zulke Haagse stoelendansen zorgen voor zwabberbeleid [2][4]. Ondernemers blijven in onzekerheid achter over belastingen en regels [2]. Gemeenten en provincies tonen al jaren aan dat een raad gewoon vier jaar blijft zitten [1][2]. Den Haag volgt nu eindelijk dat nuchtere voorbeeld [1][2].
Directe test voor wankel Den Haag
De nieuwe afspraak kan sneller van pas komen dan politici lief is [1]. Het minderheidskabinet van premier Rob Jetten met D66, VVD en CDA regeert pas negen maanden [8]. De coalitie kraakt in haar voegen door ruzie over het belastingplan [1][6][8]. Vroeger betekende zo’n breuk meteen weer een dure verkiezingscampagne [1][5]. Nu moet de Kamer zelf een meerderheid bij elkaar sprokkelen of een informateur aanwijzen [1]. Dat gebeurde voor het laatst in 2006, toen het rompkabinet-Balkenende III binnen ruim een week klaarstond om de begroting te regelen [1]. Kortom: politici moeten eerst hun eigen rotzooi opruimen voordat ze de kiezer weer lastigvallen [4].