Armenië wil officieel lid worden van de Europese Unie en daagt daarmee het Kremlin uit.
Jerevan, dinsdag, 25 augustus 2026. Premier Pasjinjan kondigt een historische EU-aanvraag aan. Armenië verlaat de Russische invloedssfeer, ondanks dreigementen van Poetin met een ‘Oekraïens scenario’. Een referendum moet de stap definitief maken.
De breuk met Moskou
Armenië kiest definitief voor een andere koers. Premier Nikol Pasjinjan kondigde op maandag 24 augustus 2026 in het parlement aan dat het land in de nabije toekomst officieel het EU-lidmaatschap aanvraagt [1][2][4]. De reden? De liefde met Rusland is bekoeld. Moskou liet Armenië tijdens de conflicten met Azerbeidzjan tussen 2021 en 2023 flink in de kou staan [1][2]. Pasjinjan wil daarom zelfs de door Rusland geleide veiligheidsalliantie CSTO verlaten [1]. Dat is slikken voor Vladimir Poetin, die al dreigt met een angstaanjagend ‘Oekraïens scenario’ [1][4]. Maar Armenië zet door; in maart 2025 nam het parlement al een wet aan om de koers richting de EU formeel in te zetten [3].
Eerst Brussel, dan de burger
Hoe gaat dit nu concreet in zijn werk? Er komt een nationaal referendum, maar pas nadat de officiële aanvraag in Brussel ligt en de EU met een reactie en een routekaart komt [1][2][3]. Pasjinjan vindt het namelijk onzin om burgers nu al te laten stemmen over een optie die nog niet officieel bestaat [4]. Dat is slim bekeken, want gelijktijdig lid zijn van de EU en de Russische Euraziatische Economische Unie (EAEU) is onmogelijk [3]. Ondertussen sputtert het Kremlin hardop tegen. Woordvoerder Dmitry Peskov waarschuwt voor diepe handelsconflicten als Armenië vertrekt [1]. Ook de Russische onderminister van Buitenlandse Zaken, Mikhail Galuzin, eiste eerder al dat Armenië nog voor het einde van dit jaar een referendum moet aankondigen [4].
Spoorwegen en soevereiniteit
De breuk gaat dieper dan alleen politieke retoriek in het parlement. Armenië wil ook economisch onder de Russische duim vandaan. Pasjinjan heeft Moskou verzocht om afstand te doen van het monopolie op de exploitatie van de Armeense spoorwegen, dat momenteel nog tot 2038 loopt [1]. Armenië wil de rails namelijk openstellen voor internationale investeerders uit de Verenigde Arabische Emiraten of Kazachstan [1]. Na een eerste historische EU-Armenië top in mei 2026 is de toon definitief gezet [3]. De Armeense burger ruilt de Russische invloedssfeer in voor Europese normen en hopelijk een veiligere toekomst [3].