Politieke partijen zetten nu zélf massaal deepfakes in om de kiezer te bespelen.
Jeruzalem, dinsdag, 27 oktober 2026. Niet anonieme trollen, maar officiële partijen overspoelen verkiezingen wereldwijd met AI-nepvideo’s. Alleen al in de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen staken campagnes ruim 137 miljoen dollar in deze misleidende beelden.
politieke partijen pakken zelf uit met kunstmatige video’s
Vandaag, dinsdag 27 oktober 2026, stemt Israël voor een nieuw parlement [1]. Volgende week, op 3 november 2026, volgen de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen [1][2][3]. Eind november 2026 brengt Spanje zijn stem uit [1]. De kiesstrijd draait overal op volle toeren. Vroeger kwamen digitale trucs uit duistere trollenfabrieken, nu plaatsen gevestigde politici de video’s doodleuk zelf op het internet [1]. In Israël slingerde premier Benjamin Netanyahu afgelopen zomer een deepfake van rivaal Gadi Eisenkot online via X en TikTok [1]. Goed voor meer dan 1,5 miljoen weergaven [1]. Onderzoekers van de Open Universiteit van Israël zagen in drie maanden tijd meer dan 8.200 AI-uitingen voorbijkomen [1]. Eisenkots partij Yashar voerde de lijst van 902 pure deepfakes aan met 250 stuks, gevolgd door Likud met 184 stuks [1]. In Spanje deelde de rechtse oppositiepartij PP vorige week een nepvideo van Begoña Gómez, de echtgenote van premier Pedro Sánchez [1]. De teller schoot direct voorbij de 2 miljoen weergaven [1]. Politici noemen het kordaat satire, maar een kiezer die snel scrolt ziet het verschil simpelweg niet meer [1].
miljoenen dollars voor misleiding aan de stembus
In de Verenigde Staten explodeerden de uitgaven aan dit soort kunstmatige video’s. Campagnes staken ruim 137 miljoen dollar in minstens 220 advertenties [1][4]. De Republikeinen betaalden zo’n 80 procent van die producties [1][4]. Ter vergelijking: tijdens de presidentscampagne van 2024 kostten AI-advertenties nog geen 50.000 dollar [1]. Dat betekent een fikse toename van 273900 procent. Een spotje liet de Democratische senator Jon Ossoff doodleuk beweren dat hij landbouw alleen kent van Instagram [4]. Buitenlandse actoren liften gretig mee op de chaos. Vorige week zette de Russische beïnvloedingsgroep Storm-1516 een valse video online waarin een nagemaakte scholier de Democratische kandidaat James Talarico beticht van kindermisbruik [5]. Zoekmachines zoals Google Gemini en Microsoft Copilot slikten de lasterprompt direct voor zoete koek en presenteerden de leugen als een feit [5].
wat betekent dit voor uw stemrecht en beleid?
Wat merkt u als burger hiervan? Politieke campagnes draaien steeds minder om feitelijke plannen en steeds meer om gefabriceerde emoties [1]. Dertig Amerikaanse staten kwamen met regels [3][4]. Drie staten, waaronder Texas, stelden misleidende verkiezingsdeepfakes zelfs strafbaar [4]. Rechters veegden eerdere wetten in Californië echter van tafel vanwege de vrijheid van meningsuiting [4]. De Europese Unie verplicht sinds 2 augustus 2026 een duidelijke melding bij zulke beelden [1]. Techreus OpenAI greep op 25 oktober 2026 zelf in en dwingt ChatGPT nu om politieke prompts enkel nog als tekening of cartoon af te beelden [2]. Wetenschappelijk onderzoek tempert de paniek enigszins. Het Britse Alan Turing Institute zag in 2024 geen bewijs dat AI-nepberichten verkiezingsuitslagen echt kantelden [1]. Nepbeelden blijken volgens 25 studies niet overtuigender dan een ouderwets verzonnen krantenartikel [1]. Toch blijft alertheid geboden. Wie overspoeld raakt met digitale fabels, haalt uiteindelijk zijn schouders op en blijft ontmoedigd thuis op verkiezingsdag [3].