De Nederlandse gigant ASML verkoopt momenteel geen enkele chipmachine op ons eigen continent.
Veldhoven, dinsdag, 22 september 2026. Terwijl Azië en Amerika miljarden in chipfabrieken pompen, investeert Europa vrijwel niets. ASML-topman Frank Heemskerk waarschuwt dat we hopeloos achteropraken in de wereldwijde AI-race.
De pijnlijke nul procent op eigen bodem
De Nederlandse chipgigant ASML uit Veldhoven verkoopt momenteel geen enkele nieuwe chipmachine op het Europese continent [1][2]. In het tweede kwartaal van 2026 was het aandeel van de netto systeemverkopen aan Europese klanten exact nul procent [2]. Terwijl Brussel droomt van technologische onafhankelijkheid, verscheepte het bedrijf al zijn machines naar het buitenland [2]. Van de totale kwartaalomzet van circa 9,3 miljard euro kwam 6,6 miljard euro uit systeemverkopen [2]. Dat is een aanzienlijke 70.968 procent van de omzet [2]. Zuid-Korea nam 43 procent van de leveringen voor zijn rekening en Taiwan volgde met 30 procent [2]. Samen kaapten deze twee Aziatische giganten dus 73 procent van de felbegeerde machines weg voor hun hypermoderne AI-datacenters [2].
Europa slaapt terwijl Azië en Amerika bouwen
De oorzaak van deze droogte is pijnlijk simpel: er worden in Europa simpelweg geen geavanceerde chipfabrieken gebouwd [1][4]. Frank Heemskerk, directeur publieke zaken bij ASML, is daar heel duidelijk over: “We verkopen helemaal niets in Europa” [1][3]. De Europese Chips Act uit 2023 moest het tij keren, maar de Europese Rekenkamer concludeerde al dat de EU haar doelen voor 2030 waarschijnlijk niet gaat halen [4]. Grote chipfabrikanten zoals Taiwan Semiconductor Manufacturing (TSMC), Samsung Electronics en SK Hynix pompen hun miljarden liever in Azië en de Verenigde Staten [1][2]. Ondertussen proberen landen als de VS, China en India de techreus uit Veldhoven actief te verleiden tot lokale investeringen en uitbreidingen buiten Nederland [4][6].
Wat merkt de consument hiervan?
Voor de Europese consument heeft dit gebrek aan daadkracht directe gevolgen. Omdat we geen eigen geavanceerde fabrieken hebben, blijven we voor smartphones, laptops en auto’s volledig afhankelijk van de geopolitieke situatie in Azië en Amerika [1][2][GPT]. Mocht er een nieuw handelsconflict of een toeleveringscrisis uitbreken, dan vist Europa achter het net [GPT]. Uw volgende gadget of elektrische auto kan daardoor flink duurder worden of simpelweg niet leverbaar zijn [GPT]. ASML zelf breidt gelukkig nog wel uit rond Eindhoven [2]. Maar de rest van het continent dreigt de aansluiting in de lucratieve AI-race nu definitief te verliezen [2][6].