In de Nederlandse duinen vriest het plotseling, terwijl de tropische hitte alweer onderweg is.
De Bilt, dinsdag, 11 augustus 2026. Afgelopen nacht daalde de temperatuur in vijf Nederlandse duinpannen tot onder het vriespunt. Een bizar kouderecord tijdens de hondsdagen, vlak voor een nieuwe hittegolf losbarst.
Koudeklap in de Noord-Hollandse duinen
In de Noord-Hollandse duinen rond Bergen en Castricum gebeurde op 10 augustus 2026 iets geks [1][3]. Terwijl we puffen van de hitte, vroor het in de vroege ochtend op vijf plekken aan de grond [1][3]. In duinpan ‘Bol 2’ in het Bergense bos daalde het kwik op anderhalve meter hoogte naar een recordbrekende -0,83 graden Celsius [3]. Vlak boven de grond, op tien centimeter hoogte, was het met -1,15 graden Celsius zelfs nog kouder [1][3]. Dat is een verschil van 0.32 graden Celsius tussen beide meethoogtes. De extreme droogte van de zomer van 2026 versterkt deze plotselinge nachtelijke afkoeling enorm [3].
Zand en windstille nachten
Hoe kan het vriezen in de zomer? De verklaring ligt in de droge zandbodem van de duinen [1][3]. Zand neemt overdag veel warmte op, maar straalt dit in een heldere nacht direct weer uit [1][3]. Zonder wind stroomt de zware, koude lucht naar de diepste punten van de duinpannen [3]. In de afgelopen nacht van 10 op 11 augustus 2026 bleef de vorst overigens uit [3]. Er stond toen te veel wind aan zee en op het IJsselmeer [3]. Toch is dit al de vierde keer sinds 7 augustus 2022 dat er vorst gemeten is tijdens de hondsdagen [3].
Tropische hittegolf in aantocht
Leg die muts maar snel weer weg, want extreme hitte is alweer onderweg naar ons land [1][5]. Hete lucht uit Zuid-Europa zorgt er namelijk voor dat het zuiden en oosten van Nederland zich opmaken voor de vijfde regionale hittegolf van het jaar [1]. Jordi Huirne van Buienradar voorspelt voor aanstaande donderdag temperaturen tot wel 36 graden Celsius in het zuiden [1]. Zelfs op de doorgaans koelere Waddeneilanden kan het kwik de tropische grens van 30 graden Celsius passeren [1]. We gaan dus in een mum van tijd van ijskoud naar snikheet [1][3].