Onze geheime diensten bouwen hun eigen slimme software maar vergeten de spelregels.
Den Haag, dinsdag, 22 september 2026. De AIVD en MIVD gebruiken steeds vaker zelfgemaakte AI-systemen. Toezichthouder CTIVD waarschuwt dat strenge regels ontbreken, waardoor niemand weet of onze privacy wel echt veilig is.
Spioneren met zelfgebouwde software in Den Haag
In Den Haag lopen onze geheime diensten iets te hard van stapel met hun nieuwste digitale speelgoed [GPT]. De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) gebruiken steeds vaker kunstmatige intelligentie (AI) en geautomatiseerde data-analyse (GDA) [1][3]. Ze gebruiken deze slimme software bijvoorbeeld om grote bergen data te filteren, teksten samen te vatten en vertalingen te maken [1][3]. Handig voor hen, maar er is een probleem. Toezichthouder CTIVD meldde gisteren, op maandag 21 september 2026, dat er nog geen enkele garantie is dat dit allemaal wel veilig en verantwoord gebeurt [1][3][5]. Er ontbreekt namelijk een centraal beleid of overzicht van welke medewerker welk AI-systeem in elkaar knutselt [3].
Jouw privacy als inzet
De risico’s voor de gewone Nederlandse burger zijn groot. Als een inlichtingendienst onbetrouwbare AI-systemen verkeerd gebruikt, kan dat direct jouw privacy of fundamentele rechten schenden [1][3]. Nu hangt de betrouwbaarheid van de analyses nog te veel af van het individuele oordeel van de medewerker die het systeem bouwt [3]. CTIVD-voorzitter Hugo Hillenaar benadrukt dat de diensten snel de balans moeten herstellen tussen de nationale veiligheid en de bescherming van onze privacy [1]. De ontwikkeling van de technologie raast simpelweg sneller voort dan het maken van de spelregels [3][4].
Meer macht zonder rem
Ondertussen wil het kabinet de bevoegdheden van de diensten juist verder verruimen vanwege dreigingen uit landen als Rusland, China en Iran [3]. Meer spioneren met nog ruimere AI-regels dus [3]. De toezichthouder en de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) uitten eerder al felle kritiek op deze nieuwe spionagewet, die volgens hen totaal uit balans is [3]. De CTIVD gaat nu snel met de diensten in gesprek om harde afspraken te maken over centrale regie [1][3]. Want slimme software is prachtig, maar we willen niet dat een computer straks onterecht beslist wie er verdacht is [GPT].