Nederland stevent af op een historisch watertekort en dat gaan we deze zomer allemaal merken.
Utrecht, dinsdag, 14 juli 2026. Door extreme droogte kampt Nederland sinds deze week met een officieel watertekort dat slechts eens in de twintig jaar voorkomt. Drinkwater blijft stromen, maar rivieren staan historisch laag.
droogte dwingt nederland op de knieën
In Utrecht, het kloppend hart van ons landelijke waterbeheer, is het momenteel alle hens aan dek. Vorige week waarschuwden we al dat de extreme hitte en droogte onze natuur in een levensgevaarlijke kruitdoos hebben veranderd [1]. Een hete uitlaat of een rondslingerend glazen flesje kon toen al een onbeheersbare natuurbrand veroorzaken [1]. Vandaag, op dinsdag 14 juli 2026, is de situatie nog nijpender geworden. Rijkswaterstaat kondigde op 12 juli 2026 officieel de opschaling naar een ‘feitelijk watertekort’ aan [2]. De vraag naar water is nu simpelweg groter dan wat er binnenstroomt [2]. Volgens Harold van Waveren van de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) is dit een uitzonderlijke situatie die we gemiddeld slechts eens in de twintig jaar meemaken [2][3].
binnenschippers lopen vast en zout water rukt op
De gevolgen van deze droogte zijn direct merkbaar op onze waterwegen. De waterstand van de Rijn is gedaald tot slechts 2 meter [2]. Binnenschippers balen als een stekker, want zij kunnen hun schepen niet meer tot de gebruikelijke 3 meter diepgang laden [2]. Door de lage rivierafvoer dringt zout zeewater via de Nieuwe Waterweg ons land binnen [2]. Om deze verzilting tegen te gaan, verhoogde Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden op 12 juli 2026 de zoetwateraanvoer naar West-Nederland van 7 m³/s naar 11 m³/s [5]. Dat is een flinke toename van 57.143% [5]. Tegelijkertijd begon Hoogheemraadschap Delfland met een extra maaironde in sloten en vaarten om de doorstroming te verbeteren [5]. Hydrologische modellen helpen de waterschappen hierbij, al pleiten experts van Deltares voor betere communicatie over de onzekerheden van deze computerberekeningen bij extreme droogte [4].
geen droge kraan maar wel zuinig douchen
Hoe zit het met de kraan thuis? Geen paniek, er is nog genoeg drinkwater [2][3]. Wel waarschuwt de LCW dat de waterdruk tijdelijk kan wegvallen als iedereen tegelijk gaat sproeien [3]. Tijdens een hittegolf stijgt ons dagelijkse waterverbruik namelijk van gemiddeld 120 liter naar wel 160 liter per persoon [2] – een stijging van 33.333% [2]. Gelukkig houden we het IJsselmeer preventief op een hoog peil als strategische reserve [3]. Maar met nog twee zomermaanden voor de boeg moeten we wel zuinig zijn [3]. We willen immers een herhaling van het rampjaar 2003 voorkomen, toen Nederland door een tekort aan koelwater voor energiecentrales bijna zonder stroom zat [2]. Dus zet die tuinslang even uit en neem een kortere douche [2][5].