Mbo-studenten laten het glas vaker staan maar blijven massaal roken en vapen.

Utrecht, dinsdag, 17 november 2026. Mbo-studenten roken tot vijf keer vaker dan scholieren. Een op de vijf gebruikt dagelijks nicotine. Positief nieuws is er ook: het alcoholgebruik onder deze jongeren daalt juist meetbaar.
Utrecht signaleert hardnekkige nicotineverslaving op het mbo
In Utrecht en de rest van Nederland luiden onderzoekers van het Trimbos-instituut de noodklok over de gezondheid van beroepsstudenten [1]. Maar liefst 20% van de mbo-studenten gebruikt dagelijks een nicotinehoudend product [1]. De gewone sigaret blijft veruit de favoriet [1]. Ongeveer 33% rookte in de maand voor het onderzoek van 2025 tabak [1]. Circa de helft van deze groep doet dat elke dag [1]. Dit cijfer ligt nagenoeg gelijk aan de meting uit 2023 [1]. Vapen daalt licht naar 20% maandelijkse gebruikers, al inhaleert 6,4% nog dagelijks damp [1]. Van die dagelijkse vapers rookt 53.8% daarnaast gewone sigaretten [1]. Nicotinezakjes winnen ook terrein: het gebruik steeg van 11,6% in 2023 naar 14,3% in 2025, met 1,8% dagelijkse gebruikers [1]. Mbo-studenten van 16 en 17 jaar roken en vapen twee tot ruim vijf keer vaker dan leeftijdsgenoten op de middelbare school [1]. Zij schatten de gezondheidsrisico’s simpelweg lager in [1].
Minder bier en lachgas op het schoolplein
Toch laten studenten de alcohol vaker staan [1]. Sinds 2021 daalt het gebruik van alcohol, cannabis en lachgas onder jongeren gestaag [1]. Het landelijke lachgasverbod uit 2023 werpt duidelijk zijn vruchten af [1]. De samenleving ziet hierdoor minder overlast en minder acute gezondheidsschade door verdovende middelen [1][GPT]. Een gezondere lever compenseert het hoesten in de schoolbanken echter niet [GPT]. Onderzoekers benadrukken daarom het belang van structurele monitoring, juist omdat middelengebruik flink verschilt per onderwijsniveau [1].
Welzijn onder druk ondanks tevredenheid met studie
Voor het eerst keken onderzoekers ook naar de mentale gesteldheid van studenten [1]. Ruim 20% van de mbo-studenten kampt met emotionele problemen [1]. Opvallend genoeg geven mbo’ers van 16 en 17 jaar hun welzijn gemiddeld een hoger cijfer dan leeftijdsgenoten buiten het mbo [1]. Scholieren in een examenjaar ervaren mogelijk tijdelijk meer prestatiedruk [1]. Mbo-studenten zitten daarentegen vaak beter op hun plek binnen hun vakopleiding [1]. Een goede studiekeuze biedt dus rust, al blijft die sigaret in de pauze voorlopig een hardnekkige gewoonte [1][GPT].