Amerikaanse scholen verbieden dit jaar een recordaantal boeken en zetten daar nu zelfs kunstmatige intelligentie voor in.
New York, dinsdag, 6 oktober 2026. Scholen in de VS verbanden dit schooljaar bijna 12.000 boeken. AI-software selecteert de verboden titels, die vooral gaan over ras en seksualiteit. Zelfs Stephen King is de pineut.
De Amerikaanse censuurgolf en de Nederlandse link
In de Verenigde Staten bereikt de censuur op openbare scholen dit schooljaar een bizar dieptepunt met bijna 12.000 verboden boeken [1][2]. Waarom raakt dit ons in Nederland? Amerikaanse culturele trends waaien vaak snel over naar onze eigen polders, en de discussie over wat onze jeugd mag lezen en leren is ook hier actueel [GPT]. Belangenbehartiger PEN America luidde op maandag 5 oktober 2026 de noodklok over deze recordstijging [3][4]. Vooral in Texas en Florida slaan conservatieve politici hard toe met strenge staatswetten [1][2]. Boeken over racisme, seksualiteit en de lhbti-gemeenschap moeten daar massaal het veld ruimen [1][5]. Zelfs populaire young adult-boeken en Japanse manga-strips zijn niet meer veilig voor de Amerikaanse zuiveringswoede [1][4].
AI-chatbots als de nieuwe boekpolitie
Schooldistricten pakken de censuur nu wel heel modern aan: ze zetten kunstmatige intelligentie in om boeken te scannen [1][2]. Deze AI-chatbots kijken simpelweg naar wat er op andere scholen al verboden is en creëren zo een gigantisch sneeuwbaleffect [1][2]. Zonder menselijke nuance verdwijnen titels daardoor geruisloos uit de bibliotheekschappen [2][4]. Grote namen ontkomen er niet aan. Griezelkoning Stephen King is voor het tweede jaar op rij de meest verboden auteur met maar liefst 312 verboden, waaronder zijn klassieker The Shining [1][5]. Ook het boek Sold van Patricia McCormick, over een meisje dat in de seksindustrie belandt, is dit jaar de meest verbannen individuele titel [3][5].
De aanval op empathie en leesplezier
Het verbieden van boeken schaadt de empathie en de ontwikkeling van jongeren, waarschuwen schrijvers en experts [3][4]. Als scholieren niet meer in aanraking komen met diverse perspectieven, beperkt dat hun wereldbeeld enorm [1][5]. Volgens Kasey Meehan van PEN America is deze trend extra tragisch nu het leesplezier onder jongeren wereldwijd al daalt [3][4]. Terwijl we in Nederland gelukkig nog zelf bepalen wat we uit de bibliotheek trekken, laat deze Amerikaanse crisis zien hoe snel de vrije toegang tot informatie en de vrijheid van meningsuiting kunnen verdampen [GPT].