Wie opgroeit in een bijstandsgezin heeft later ruim drie keer zo vaak zelf een uitkering.
Den Haag, dinsdag, 20 oktober 2026. Geldzorgen tijdens de jeugd werken helaas lang door. Uit gloednieuwe cijfers van het CBS blijkt dat negenentwintigjarigen die langdurig opgroeiden in een bijstandsgezin ruim drie keer zo vaak een uitkering ontvangen als hun leeftijdsgenoten. Zo’n twintig procent van deze groep heeft een uitkering, tegenover slechts zes procent van de jongeren zonder bijstandsachtergrond. Ook halen ze minder vaak een hbo- of wo-diploma: twintig procent om vijftig procent. Financiële stress in het gezin zorgt voor mentale druk bij kinderen, waardoor ze op school minder goed mee komen. Op de arbeidsmarkt zien we dit direct terug. Wie wel werkt, heeft vaker een tijdelijk contract en verdient gemiddeld minder. Vroegtijdige ondersteuning is dus hard nodig om deze cirkel te doorbreken.
Generatie op generatie in de knel
In heel Nederland, van Den Haag tot Maastricht, is het effect van de opvoeding merkbaar op de portemonnee [1][2]. Het Centraal Bureau voor de Statistiek onderzocht 186.000 Nederlanders die in 2013 achttien jaar werden [1][3]. In 2024 waren zij negenentwintig jaar oud [1][3]. Uit de data van 20-10-2026 blijkt dat tien procent van hen opgroeide in een bijstandsgezin [1]. Drie procent van deze groep zat zelfs langer dan vijf jaar in die situatie [1][3]. Wie lang in zo’n gezin opgroeide, heeft later ruim drie keer zo vaak een uitkering dan wie dat niet meemaakte [1][3]. Binnen die langdurige groep ontvangt namelijk 20 procent een uitkering, tegenover 6 procent van hun leeftijdsgenoten [1][3]. Dat is een verschil van 14 procentpunt [1].
Slechtere kaarten op de arbeidsmarkt
Het opleidingsniveau speelt een ontzettend grote rol bij het vinden van werk [1]. Slechts 20 procent van de jongeren uit een langdurig bijstandsgezin haalt een hbo- of wo-diploma [1][3]. Bij jongeren zonder bijstandshistorie is dat maar liefst 50 procent [1][3]. Volgens expert Latifa Abidi van de Universiteit Maastricht blokkeert langdurige financiële stress de ontplooiing van pubers [1]. Jongeren die opgroeiden in de bijstand werken daardoor minder vaak op hun negenentwintigste: 69 procent versus 89 procent bij de rest [1][3]. En als ze wel een baan vinden, verdienen ze vaak minder. Het mediaan uurloon ligt op 21,50 euro vergeleken met 24,61 euro voor de controlegroep [2]. Ook heeft slechts circa 60 procent van hen een vast contract, tegenover 71 procent van hun collega’s [3][4].