Jay Clayton krijgt na een spannende stemming de leiding over alle Amerikaanse spionnen.
Washington, woensdag, 29 juli 2026. De Senaat stemde gisteren in met Jay Clayton als nieuwe inlichtingenchef. Opvallend: Clayton weigert nog steeds hardop te zeggen dat Donald Trump de verkiezingen van 2020 verloor.
Senaat kiest Clayton na felle politieke strijd
De Republikeinse meerderheid in de Amerikaanse Senaat loodste Jay Clayton gisteren, op dinsdag 28 juli 2026, door de stemming met een krappe 51 tegen 47 stemmen [1][2][3][4][5]. Daarmee krijgt deze voormalige officier van justitie uit Manhattan de leiding over achttien Amerikaanse inlichtingendiensten [1][2][3][4]. De stemming volgde strikt de partijlijnen [2][5]. Democraten zoals senator Raphael Warnock uitten felle kritiek, omdat Clayton weigert de verkiezingsnederlaag van Donald Trump in 2020 te erkennen [1][3][4]. Desondanks feliciteerde president Trump zijn nieuwe inlichtingenchef direct via sociale media met deze spectaculaire benoeming [4].
Krimpende diensten en een verlopen spionagewet
Clayton stapt in een flink opgeschudde organisatie. Zijn interim-voorganger Bill Pulte voerde in korte tijd maar liefst vijf ontslagrondes door [2][3]. Waar de inlichtingendienst begin 2025 nog zo’n 2.000 medewerkers telde, is dat aantal inmiddels gehalveerd naar ongeveer 1.000 medewerkers [3]. Dat is een personele krimp van maar liefst -50% [3]. Clayton moet nu snel orde op zaken stellen. Zijn belangrijkste taak is het redden van de omstreden surveillancewet FISA (Sectie 702), die in juni 2026 is verlopen [2][4][5]. Met deze wet kunnen Amerikaanse spionnen buitenlanders in het buitenland zonder gerechtelijk bevel afluisteren [2][5]. Dat raakt de internationale veiligheid en dus ook direct de Europese bondgenoten [1][GPT].
Omstreden start en angst voor politisering
Het pad naar de top was voor Clayton allerminst rimpelloos. Het proces liep vertraging op toen Trump hem in juni verbood bij een hoorzitting te verschijnen [4]. Ook speelde de kwestie rondom de omstreden dagvaardingen tegen journalisten van The New York Times een rol tijdens zijn hoorzitting [1][4][5]. Deze dagvaardingen werden onlangs door het ministerie van Justitie tijdelijk ingetrokken [1][2][4]. Clayton staat nu voor de loodzware taak om het vertrouwen in de politiek neutrale inlichtingendiensten te herstellen [3][5]. Critici vrezen echter dat hij vooral de persoonlijke loyaliteit aan president Trump zal dienen in plaats van de grondwet [2][3].