Nederlanders voelen een inflatie van acht procent, maar de echte cijfers vertellen een heel ander verhaal.
Den Haag, woensdag, 15 juli 2026. Onze portemonnee liegt: we voelen een inflatie van acht procent, terwijl het CBS maar 2,9 procent meet. Boosdoeners zijn de dure brandstof en hardnekkige herinneringen aan de energiecrisis.
Waarom voelt tanken als een overval?
We tanken onze auto vol en schrikken ons een hoedje bij de kassa. Benzine en diesel zijn in juni 2026 gemiddeld bijna 18 procent duurder dan een jaar geleden [1]. Dat voelen we direct in de portemonnee [1]. Geen wonder dat de gemiddelde Nederlander denkt dat het leven maar liefst 8 procent duurder is geworden [1][2]. Frank Notten, econoom bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), legt uit dat we deze pijnlijke momenten aan de pomp heel goed onthouden [1]. De daling van andere prijzen, zoals die van televisies of computers, vergeten we voor het gemak [1]. Het verschil tussen onze gevoelsinflatie en de werkelijke inflatie van 2,9 procent is met 5.1 procentpunt dan ook gigantisch [1][2].
De erfenis van de energiecrisis
Dit psychologische fenomeen is niet nieuw. Sinds de energiecrisis van 2022 lopen gevoel en realiteit mijlenver uiteen [2][3]. Vóór die crisis lag de gevoelsinflatie veel dichter bij de werkelijke cijfers [2][3]. Tegenwoordig is de ervaren inflatie ongeveer twee keer zo hoog als vóór 2022 [2][3]. Volgens CBS-onderzoeker Notten zit de angst voor dure tijden diep geworteld door alle media-aandacht van destijds [1]. En die angst laait weer op door de huidige spanningen in het Midden-Oosten [2][4]. Ondertussen zijn de dagelijkse boodschappen en de energierekening in juli 2026 juist goedkoper dan vorig jaar [1]. Consumenten met een langlopend energiecontract merken momenteel zelfs weinig van de prijsstijgingen [1].
Meer te besteden, maar de hand op de knip
Toch is er ook goed nieuws voor onze portemonnee. Econoom Marcel Klok van ING Research wijst erop dat 2026 een jaar is waarin de koopkracht juist stijgt [1]. Veel gepensioneerden krijgen een hogere uitkering door de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel [1]. Ook stegen de reële consumentenuitgaven in mei 2026 met 1,8 procent ten opzichte van mei 2025 [1]. De cao-lonen stijgen in 2026 nog steeds sneller dan de inflatie, al vlakt die groei in recente afspraken af tot net boven de 3 procent [1]. Volgens Notten is er dus genoeg geld, maar geven we het simpelweg niet uit [1]. ING Research verwacht pas in 2027 een geleidelijk herstel van het consumentenvertrouwen en meer bestedingen [1]. Tot die tijd blijven we waarschijnlijk angstgriezels aan de pomp [GPT].