Een medische CT-scan kraakt na vier eeuwen het geheim van een gezonken cijferslot.
Cardiff, woensdag, 4 november 2026. Onderzoekers ontcijferden met een ziekenhuisscan de vierletterige code van een zestiende-eeuws hangslot uit een Welsh scheepswrak. Na twintig jaar vergeefs proberen sprong het eeuwenoude mechanisme eindelijk open.
Geheim uit Wales ontrafeld
In Wales, onderdeel van het Verenigd Koninkrijk, hebben onderzoekers een historisch raadsel opgelost [1][2][6]. Het zestiende-eeuwse koopvaardijschip Ann Francis verging op 28 december 1583 tijdens een storm nabij Margam Beach bij Port Talbot [1][4]. Metaaldetectorist Peter Hughes vond het messing hangslot in 1999 op het strand, tussen Spaanse zilveren munten en muntgewichten [1][2][6]. Hij probeerde het slot twintig jaar lang handmatig te openen [1][2][3]. Het mechanisme telt vier draaibare ringen met ieder zes letters, goed voor 1296 mogelijke combinaties [1][2][6]. Aan de uiteinden zitten bovendien vaste letters om inbrekers te misleiden [2][6]. Voor Nederlandse liefhebbers van maritieme geschiedenis en strandjutters toont deze vondst direct aan hoe moderne ziekenhuistechniek eeuwenoud erfgoed zonder schade kan ontrafelen [1][4].
Ziekenhuisscan kraakt de code
Wetenschappers van Cardiff University en Amgueddfa Cymru brachten de oplossing [2][4]. Onderzoeker Dr. David Williams gebruikte micro-CT-scans, apparatuur die artsen normaal inzetten voor het onderzoeken van botten en weefsels [4][6]. Na een mislukte tweede poging lukte het bij de derde scan om een gedetailleerd 3D-beeld van het binnenwerk te maken [1][2][6]. De inkepingen gaven hun geheim prijs: het woord ANCE opent de beugel [1][4][6]. De doorbraak werd op woensdag 4 november 2026 officieel naar buiten gebracht [7]. Wat de vier letters precies betekenen voor de oorspronkelijke eigenaar blijft een raadsel [4][6]. Het slot functioneert na ruim vier eeuwen in zeezand nog vlekkeloos [2][3].
Erfgoed nu te zien in museum
Het gekraakte hangslot vormt nu het pronkstuk van de tentoonstelling Tides of Treasure in het National Waterfront Museum in Swansea [2][5][6]. Bezoekers, inclusief reizende geschiedenisliefhebbers uit Nederland, kunnen het Elizabethaanse mechanisme daar bewonderen tot en met juni 2027 [5]. Naast het slot toont het museum gouden munten en een bootsmansfluit uit hetzelfde wrak [6]. Hughes droeg de unieke collectie in 2017 officieel over aan het museum [2]. Dankzij medische beeldvorming hoeft niemand meer decennia doelloos aan historische wieltjes te draaien [1][3][6].