De Nederlandse overheid kampt met een gat in de hand van acht miljard euro.
Den Haag, woensdag, 23 september 2026. In de eerste helft van 2026 liep het tekort op tot acht miljard euro. Dat is het grootste gat sinds 2021. Toch daalt onze schuldquote dankzij economische groei.
De staatskas loopt leeg
De overheid geeft makkelijk geld uit, maar de inkomsten houden dat tempo niet bij. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldde op 22 september 2026 dat de staat in de eerste helft van 2026 maar liefst 8 miljard euro tekortkwam [1]. Dat is een flinke stijging vergeleken met het tekort van bijna 5 miljard euro in dezelfde periode van 2025 [1], een toename van 3 miljard euro. De totale schuld bleef halverwege 2026 gelukkig stabiel op 524 miljard euro [1]. Met 43,7 procent van ons bruto binnenlands product (bbp) blijven we hiermee nog ruim onder de strenge Europese grens van 60 procent [1].
Pijn in de portemonnee en actie bij Ikea
Wat merkt de burger van deze macro-economische cijfers? De inflatie ligt inmiddels boven de 5 procent, waardoor het leven duur blijft [3]. Vooral jongeren tussen de 18 en 34 jaar voelen de pijn; 40 procent van hen gebruikt creditcards of roodstand om het einde van de maand te halen [2]. Bedrijven springen hier handig op in om de consument te verleiden. Woonwarenhuis Ikea investeert bijvoorbeeld 40 miljoen euro in de Nederlandse markt om de prijzen van populaire producten, zoals de Kivik-bank en Kallax-kast, direct te verlagen [2]. Dat verzacht de pijn bij de kassa enigszins.
Zorgen bij ASML en economische groei
In de rest van de markt zijn de signalen gemengd. Frank Heemskerk, topbestuurder bij chipmachinereus ASML, luidde de noodklok en gaf aan dat het bedrijf momenteel geen machines verkoopt in Europa door achterblijvende investeringen in chipfabrieken [2]. Toch is er ook goed nieuws voor de markt. De Nederlandse economie groeide in het tweede kwartaal van 2026 met 0,6 procent, en het beschikbaar inkomen van huishoudens steeg met 0,7 procent [2]. Het is te hopen dat deze lichte groei doorzet, zodat de overheid haar gaten snel weer kan dichten.