Nederland presenteert een routekaart tegen fossiele brandstoffen, maar vergeet de eindbestemming in te vullen.
Den Haag, woensdag, 23 september 2026. Als tweede land ter wereld presenteert het kabinet een plan om te stoppen met fossiele brandstoffen. Opvallend genoeg ontbreekt een harde einddatum, wat voor flinke kritiek zorgt.
Een routekaart zonder eindbestemming
Het Nederlandse kabinet presenteert met trots een routekaart om onze afhankelijkheid van olie, gas en kolen af te bouwen [1]. Hiermee is Nederland na Frankrijk het tweede land ter wereld met zo’n concreet stappenplan [1][3]. De timing is strategisch: in november 2026 staat de VN-klimaatconferentie CoP-31 in Turkije op de agenda, waar Nederland goede sier wil maken [1][2]. Hoewel internationale experts de ambitie prijzen, klinkt er ook felle kritiek [1]. Want waar Frankrijk keiharde deadlines stelt – zoals stoppen met kolen in 2030, olie in 2045 en gas in 2050 [1][3] – kiest Den Haag voor een flexibele route waarbij de definitieve einddata voor olie en gas bewust openblijven [2][3].
Ambities in de achteruitversnelling
Voor de burger en investeerders betekent deze flexibiliteit vooral onzekerheid [3]. Het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) houdt vast aan het Nationaal Plan Energiesysteem, waarin staat dat we na 2040 nog steeds fossiele brandstoffen zullen gebruiken [2]. We stoppen weliswaar uiterlijk in 2030 met kolencentrales, maar andere groene ambities zijn geruisloos afgezwakt [1]. Zo is het doel voor een CO2-vrij elektriciteitsnet in 2035 geschrapt, bouwen we minder windparken op zee en halen we het EU-doel van 90 procent minder uitstoot in 2040 niet [1]. Maarten de Zeeuw van Greenpeace Nederland reageert gefrustreerd: een routekaart zonder einddatum is als een reis waarvan je de bestemming niet weet [1].
Polderen met CO2-plafonds
Waarom kiest het kabinet voor deze open route? Volgens emissie-expert Jos Cozijnsen voorkomt het ontbreken van een harde einddatum polarisatie [2]. Hij stelt dat we beter kunnen sturen op CO2-plafonds en het Europese ETS-systeem, dat de EU-uitstoot inmiddels heeft teruggebracht naar 47% van het niveau van 2005 [2]. Toch waarschuwt hoogleraar Joyeeta Gupta van de Universiteit van Amsterdam dat de klimaatcrisis niet wacht op polderpolitiek [1]. Nu de grens van 1,5 graad opwarming bijna is bereikt en miljoenen mensen op de vlucht slaan, is de grote vraag of deze vrijblijvende Nederlandse route wel snel genoeg tot resultaat leidt [1].