De Geïllustreerde Kunstmatige Intelligentie
woensdag 18 nov.
economie • woensdag 18 november 2026

Nederlandse datacenters slurpen nu vijf procent van al onze elektriciteit op.

Nederlandse datacenters slurpen nu vijf procent van al onze elektriciteit op.

Den Haag, woensdag, 18 november 2026. Datacenters verbruikten vorig jaar 5,664 gigawattuur stroom. Dat is goed voor vijf procent van het nationale verbruik. De servers slaan daarmee genoeg stroom stuk voor 182 miljard koppen thee.

reusachtig stroomverbruik zet de markt klem

De cijfers liegen er niet om [GPT]. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldt vandaag, woensdag 18 november 2026, dat circa tweehonderd datacenters in 2025 gezamenlijk 5,664 gigawattuur stroom verbruikten [1]. [alert! ‘Bron noemt 5,664 GWh, maar gelet op de context van 5% nationaal verbruik en eerdere 5,1 TWh betreft dit vermoedelijk terawattuur (TWh)’] Dat betekent een stijging van bijna 12 procent ten opzichte van het voorgaande jaar [1]. Een selecte groep van ongeveer vijftig grote datacenters verbruikt per locatie minstens 10 gigawattuur per jaar [1]. Grote techreuzen zoals Microsoft en Equinix slokken enorme hoeveelheden capaciteit op [1]. Eén datacenter van Microsoft verbruikt al evenveel stroom als heel Eindhoven [1]. Binnen de Europese Unie heeft alleen Ierland een groter aandeel aan datacenterverbruik op het net [1]. Netbeheerder Tennet verwacht dat de vraag tegen 2030 oploopt naar 16 tot 20 terawattuur per jaar [1]. Die toename is ongeveer 3 keer zoveel als het huidige niveau [1].

economische impact voor burger en bedrijf

Deze honger naar elektriciteit raakt direct uw portemonnee en lokale bedrijven [GPT]. Het Nederlandse net zit overvol [1][4]. Nieuwe woonwijken wachten op aansluitingen en bedrijven krijgen geen zwaardere stroomkabel [4][GPT]. Dat stuwt de maatschappelijke kosten van netverzwaring op [GPT]. Netbeheerders berekenen die miljardeninvesteringen door via de netwerkkosten op de energierekening van de consument [GPT]. Toch waarschuwt directeur Stijn Grove van de Dutch Data Center Association dat de rem erop zetten averechts werkt [2][5]. Volgens onderzoeksbureau Ecorys levert de bredere digitale infrastructuur een directe economische bijdrage van 15,8 miljard euro en een indirecte bijdrage van 8,4 miljard euro aan de Nederlandse economie [6]. De sector bood eind 2025 werk aan ruim 6.070 fte aan eigen personeel en circa 13.000 banen inclusief toeleveranciers [6]. Zonder nieuwe locaties verdwijnen innovatieve investeringen naar het buitenland, stelt de branche [2][5].

strijd om transparantie en schaarse stroom

De druk op de overheid neemt snel toe [GPT]. Staatssecretaris Aerdts van Economische Zaken en Klimaat liet eergisteren, op 16 november 2026, aan de Tweede Kamer weten dat de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) dwangsommen oplegde aan nalatige centra [4]. Slechts 104 van de 186 commerciële datacenters leverden tijdig milieugegevens aan [4]. Ongeveer twee derde schermt gegevens over stroom- en waterverbruik af als bedrijfsgeheim [4]. Intussen zoeken bedrijven zoals Toshiba en chipbedrijf Nvidia naar energiezuinigere technieken voor kunstmatige intelligentie [1][7]. In Groningen toont WarmteStad met het datacenter van QTS aan dat restwarmte woningen kan verwarmen [2]. Begin 2027 moet het kabinet een nationale strategie presenteren om de schaarse stroom eerlijk te verdelen tussen burgers, techreuzen en de industrie [2].

Bronnen