Duizenden boetes voor zwartrijders op de Vechtdallijn belanden definitief in de prullenbak.
Zwolle, woensdag, 7 oktober 2026. Asielminister Bart van den Brink streept duizenden ov-boetes definitief door. Conducteurs schreven ze uit op ongeldige COA-pasjes, waardoor de zwartrijders nu vrijuit gaan.
Streep door boetes op traject Zwolle-Emmen
In de regio Overijssel en Drenthe is de kogel door de kerk [GPT]. Duizenden boetes voor zwartrijders op de Vechtdallijn tussen Zwolle en Emmen belanden definitief in de prullenbak [1][3]. Asielminister Bart van den Brink bevestigde gisteren, dinsdag 6 oktober 2026, dat de boetes niet alsnog geïnd kunnen worden [1][7]. Conducteurs van Arriva schreven deze boetes jarenlang uit op basis van een COA-pas [5]. Alleen is die pas volgens de Wet op de identificatieplicht geen geldig legitimatiebewijs [6]. Omdat de identiteit van de reizigers hierdoor niet rechtsgeldig is vastgesteld, verklaarde het Openbaar Ministerie alle boetes ongeldig [1][3]. De minister kan hier nu niets meer aan veranderen [5][7].
Dagelijkse frustratie in de trein
De situatie op de spoorlijn is al langer een bron van frustratie voor het treinpersoneel [1]. In 2025 schreef Arriva op dit traject gemiddeld zo’n 75 boetes per dag uit [1][4]. De vervoerder schat dat maar liefst 80 tot 90 procent van deze boetes werd opgelegd aan bewoners van een COA-locatie [1][3]. Als zwartrijders geen geldig identiteitsbewijs bij zich hebben, moeten controleurs telkens wachten op de politie [1][5]. Dat leidt soms tot agressie en onveilige situaties in de trein [1]. VVD-Kamerlid Ellian opperde nog om de boetes in te houden op het leefgeld van asielzoekers, maar Van den Brink wees dit idee resoluut af [1][4]. Het COA mag namelijk alleen leefgeld inhouden als bewoners de interne huisregels overtreden [1][4].
Geen snelle oplossing in zicht
Een pasklare oplossing voor de problemen op de Vechtdallijn ontbreekt nog [5]. Sinds kort hebben buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) in het openbaar vervoer wel toegang tot het rijbewijzenregister om reizigers te identificeren [1][5]. Arriva tempert de verwachtingen direct: voor deze specifieke spoorlijn maakt dat geen enkel verschil [5]. De meeste zwartrijders op dit traject staan namelijk helemaal niet in het Nederlandse rijbewijzenregister geregistreerd [5]. Het kabinet wil de wet aanpassen zodat boa’s toegang krijgen tot het Vreemdelingenregister, maar die wetswijziging laat nog op zich wachten [1][4]. Tot die tijd moeten conducteurs het doen met extra perroncontroles en de hulp van de politie [4][5].