Onze bossen verkleuren nu al herfstbruin door de extreme zomerdroogte.
Utrecht, woensdag, 26 augustus 2026. Het is pas augustus, maar de Utrechtse Heuvelrug kleurt al herfstbruin. Door extreme droogte werpen bomen massaal hun bladeren en zelfs gevaarlijke takken af om te overleven.
Vallende takken en een vroegtijdige herfst
Wandelaars en fietsers op de Utrechtse Heuvelrug moeten momenteel goed omhoog kijken [2]. Door de aanhoudende droogte in deze zomer van 2026 laten vooral de beuken daar nu al massaal hun bladeren vallen [1][2]. Om kostbaar water en energie te besparen, werpen sommige bomen zelfs spontaan grote takken af [2]. Boswachter Sabrina Veltman van Staatsbosbeheer noemt dit vroege bladverlies in onze bossen en parken een pijnlijk en verdrietig gezicht [2][4]. De droogte zorgt daarnaast voor acuut gevaar buiten de Utrechtse Heuvelrug; in Den Haag werd op 24 augustus 2026 een deel van recreatiegebied Madestein afgesloten omdat verzwakte bomen daar simpelweg omvallen door de lage waterstand [7].
Lucht in de stam in plaats van water
Waarom reageren onze bomen zo drastisch op het watertekort? Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat bomen veel slechter tegen droogte kunnen dan we altijd dachten [3]. Bij extreme droogte daalt de waterdruk in de bladeren snel [3]. Omdat de boom dit niet kan compenseren, neemt lucht de plaats van water in binnen de stam en de takken [3]. Het watertransport vanaf de wortels stagneert daardoor volledig, met vroegtijdige bladval of zelfs het afsterven van de boom als gevolg [3]. Om verdamping tegen te gaan, sluiten bomen bovendien hun huidmondjes [6]. Dit overlevingsmechanisme heeft een flinke schaduwzijde voor ons klimaat: in het Belgische Brasschaatbos deden bomen deze zomer door de droogte bijvoorbeeld 19% minder aan fotosynthese dan normaal [6], wat neerkomt op slechts 81% van hun gemiddelde capaciteit om CO2 op te nemen [6].